L

A

I

K

0

S

 

Home  

Kuntatt

 

Gaudete et Exsultate fil-qosor

 

 

ĠABRA FIL-QOSOR

TAL-EŻORTAZZJONI APPOSTOLIKA

GAUDETE ET EXSULTATE

[“IFIRĦU U THENNEW”]

TAL-QDUSIJA TIEGĦU FRANĠISKU

DWAR IS-SEJĦA GĦALL-QDUSIJA

FID-DINJA TAL-LUM

 

Dan mhuwiex xi test akkademiku jew duttrinali, u l-għan tiegħu hu dak li “terġa’ tidwi għal darb’oħra s-sejħa għall-qdusija, billi nfittxu li nlaħħmuha fil-kuntest attwali”.

 

KAPITLU I: IS-SEJĦA GĦALL-QDUSIJA

 

Jeżistu ħafna għamliet ta’ qaddisin. Barra mill-qaddisin magħrufa uffiċjalment mill-Knisja, ħafna iżjed persuni komuni, li mhumiex imsemmija fil-kotba tal-istorja, fir-realtà kellhom rwol deċiżiv biex bidlu d-dinja. Fost dawn, hemm ħafna xhieda Nsara li l-martirju tagħhom hu tipiku ta’ żminijietna. “Kull qaddis għandu missjoni; hu pjan tal-Missier li jirrifletti u jlaħħam fih, f’mument determinat tal-istorja, aspett jew ieħor tal-Vanġelu”. Il-qdusija tfisser li wieħed jgħix il-misteri tal-ħajja ta’ Kristu, li “jmut u jqum kontinwament miegħu”, u jerġa’ jħaddan aspetti tal-ħajja tiegħu fuq din l-art: il-qrubija tiegħu għall-imwarrbin, il-faqar tiegħu, l-imħabba sagrifikali tiegħu. “Hi li tħallih [lill-Ispirtu] isawwar fik dak il-misteru personali li jista’ jirrifletti lil Ġesù Kristu fid-dinja tal-lum”, f’missjoni biex tibni s-saltna tal-imħabba, tal-ġustizzja u tal-paċi universali.

 

Il-qdusija hi varjata daqskemm varjata hi l-umanità; il-Mulej għandu fi ħsiebu mixja partikulari għal kull min jemmen, mhux biss għall-kleru, l-ikkonsagrati, jew dawk li jħaddnu ħajja kontemplattiva. Ilkoll aħna msejħin għall-qdusija, hu x’inhu r-rwol tagħna, “ilkoll imsejħin inkunu qaddisin billi ngħixu bi mħabba u kull wieħed minna joffri x-xhieda tiegħu”, waqt li ta’ kuljum induru lejn Alla. Fost il-modi li bihom nistgħu noffru x-xhieda tagħna hemm “stili femminili ta’ qdusija”, ta’ qaddisin nisa ċelebri jew ta’ nisa “mhux magħrufa jew minsija” li ħabirku fil-ħajja ta’ kuljum tagħhom biex ġabu bidla fil-komunitajiet tagħhom. Barra l-isfidi l-kbar, il-qdusija tikber permezz ta’ ġesti ċkejkna: meta nirrifjutaw li noqogħdu nlabalbu fuq l-oħrajn, meta nisimgħu bis-sabar u l-imħabba, meta llissnu kelma ta’ ħlewwa lill-fqir.

 

Il-qdusija żżommok fidil lejn l-essri l-iktar profond tiegħek, ħieles minn kull xorta ta’ jasar, biex b’hekk tagħmel il-frott fid-dinja tagħna. Il-qdusija ma tagħmlekx inqas bniedem, għax hi laqgħa bejn id-dgħufija tiegħek u l-qawwa tal-grazzja ta’ Alla. Imma għandna bżonn ta’ mumenti waħidna u ta’ skiet quddiem Alla, biex nistgħu naffrontaw dak li aħna tassew u nħallu lil Alla jidħol.

 

KAPITLU II: ŻEWĠ GĦEDEWWA SOTTILI TAL-QDUSIJA

 

In-Njostiċiżmu u l-Pelaġjaniżmu, żewġ “falsifikazzjonijiet tal-qdusija” li feġġu maż-żerniq tal-istorja tal-Knisja, għadhom sal-lum joħorġuna mir-rotta tagħna. Dawn l-ereżiji jipproponu “immanentiżmu antropoċentriku mlibbes b’verità Kattolika” li jesaġera l-perfezzjoni umana, mingħajr grazzja.

 

In-Njostiċi ma jintebħux li l-perfezzjoni tagħna titkejjel mill-grad tal-imħabba tagħna, mhux mill-għadd ta’ tagħrif u għarfien li għandna. Huma jifirdu l-intellett mill-ġisem, u hekk jirriduċu t-tagħlim ta’ Ġesù għal loġika kiesħa u iebsa li tfittex taħkem kollox. Imma d-duttrina mhijiex xi “sistema magħluqa, sajma mid-dinamika li kapaċi tnissel mistoqsijiet, dubji, interrogattivi”. L-esperjenza Nisranija mhijiex ġabra ta’ tħaddimiet intellettwali; l-għerf Nisrani veru qatt ma nistgħu nifirduh mill-ħniena għall-proxxmu tagħna.

 

L-istess setgħa li n-Njostiċiżmu kien jattribwixxi lill-intelliġenza, il-Pelaġjaniżmu attribwieha lir-rieda umana, lill-isforz personali. Għalkemm il-Pelaġjani moderni jitkellmu b’diskorsi ħelwin dwar il-grazzja ta’ Alla u jissuġġerixxu li r-rieda umana hi xi ħaġa pura, perfetta, tista’ kollox, li mbagħad magħha jżidu l-grazzja, huma ma jaslux biex jagħrfu li, f’din il-ħajja, id-dgħufijiet umani ma jitfejqux għalkollox u darba għal dejjem mill-grazzja.

 

Il-grazzja tibni fuq in-natura. Ma tagħmilniex bnedmin b’poteri speċjali, imma taħkimna u tibdilna bil-mod il-mod. Jekk nirrifjutaw din ir-realtà storika u progressiva, nistgħu naslu biex imbagħad nirrifjutaw u nagħlqu l-bieb ta’ ħajjitna għall-grazzja tal-Mulej. Il-ħbiberija tiegħu dejjem se tittraxxendina: ma nistgħux nixtruha bl-opri tagħna, tista’ tkun biss don li jitnissel mill-inizjattiva kollha mħabba tiegħu. B’hekk biss bl-isforzi tagħna nistgħu nikkollaboraw fit-trasformazzjoni progressiva tagħna nfusna.

 

Meta jagħtu importanza żejda lir-rieda umana u lill-ħiliet tagħhom infushom, ċerti Nsara jistgħu jxaqilbu lejn ossessjoni għal-liġi; jinġibdu lejn il-vantaġġi soċjali u politiċi; lejn tħassib riġidu żżejjed għal-liturġija, għad-duttrina u għall-prestiġju tal-Knisja; lejn vanità dwar kemm għandhom ħila jieħdu ħsieb kwistjonijiet prattiċi, jew lejn interess żejjed għal programmi li fihom jgħinu lil xulxin jew jaslu għar-realizzazzjoni personali, kif ukoll lejn ċerti regoli, drawwiet u modi ta’ kif jaġixxu. Il-ħajja tal-Knisja tista’ ssir oġġett ta’ mużew jew il-proprjetà ta’ ftit magħżulin. Dan jisraq lill-Vanġelu mis-sempliċità, il-faxxinu u l-gost tiegħu, u jirriduċih għal proġett li ftit iħalli ftuħ għat-tħaddim tal-grazzja.

 

KAPITLU III: GĦAD-DAWL TAL-IMGĦALLEM

 

Il-Beatitudnijiet huma t-tifsiriet li ħallielna Ġesù ta’ xi jfisser tkun qaddis fil-ħajja tagħna ta’ kuljum. F’dan il-każ, “hienja” u “mberkin” isiru sinonimi ta’ “qaddisin”. Niksbu l-ferħ veru mill-prattika fidila tal-Beatitudnijiet u nistgħu nesprimuhom biss jekk l-Ispirtu s-Santu jidħol fina bil-qawwa tiegħu u jeħlisna mid-dgħufija, mill-egoiżmu, mill-għażż u mill-kburija.

 

Il-Papa Franġisku jfisser kull waħda mill-Beatitudnijiet u l-istedina tagħhom, u jagħlaq hekk kull taqsima:

     “Li nkunu foqra fl-ispirtu, din hi l-qdusija”.

     “Li nwieġbu b’qalb ħelwa u umli, din hi l-qdusija”

     “Li nagħrfu nibku mal-oħrajn, din hi l-qdusija”.

     “Li nkunu bil-ġuħ u l-għatx għall-ġustizzja, din hi l-qdusija”.

     “Li nħarsu u naġixxu bil-ħniena, din hi l-qdusija”.

     “Li nżommu qalbna safja minn dak kollu li jtappan l-imħabba, din hi l-qdusija”.

     “Li niżirgħu l-paċi madwarna, din hi l-qdusija”

     “Li nilqgħu ta’ kuljum it-triq tal-Vanġelu minkejja li toħolqilna l-problemi, din hi l-qdusija”.

 

Fil-kapitlu 25 tal-Vanġelu ta’ Mattew (vv. 31-46), Ġesù jieqaf fuq il-beatitudni tal-ħniena. “Jekk irridu nfittxu dik il-qdusija li hi mogħġuba f’għajnejn Alla, f’dan it-test se nsibu sewwasew regola ta’ mġiba li fuqha għad isir ħaqq minna”. Meta nagħrfu lil Kristu fil-fqir u f’min qed ibati, allura hemmhekk tidher quddiemna l-istess qalb ta’ Kristu, is-sentimenti tiegħu u l-għażliet l-iżjed profondi tiegħu. “Il-Mulej uriena ċar ħafna kif il-qdusija ma nistgħux nifhmuha u lanqas ngħixuha jekk inwarrbu għall-ġenb dawn l-esiġenzi tiegħu”.

 

Ideoloġiji qarrieqa jistgħu jwassluna minn naħa biex nifirdu dawn l-esiġenzi tal-Vanġelu mir-relazzjoni personali tagħna mal-Mulej, hekk li l-Kristjaneżmu jsir għamla ta’ ONG imneżżgħa mill-mistiċiżmu mdawwal li hu hekk ċar fil-ħajja tal-qaddisin; min-naħa l-oħra, hemm min m’għandux fiduċja fl-impenn soċjali tal-oħrajn, u jqisu bħala xi ħaġa superfiċjali, mondana, sekularizzata, immanentista, komunista, populista; it-tħassib partikulari etiku ta’ dawn in-nies jegħleb kull tħassib ieħor.

 

Ngħidu aħna, il-ħarsien tal-innoċenti li għadu ma twelidx irid ikun ċar, sod u appassjonat, għax hemm fin-nofs id-dinjità tal-ħajja umana, dejjem qaddisa, u dan tesiġih l-imħabba għal kull persuna lil hemm mill-iżvilupp tagħha. Imma “daqstant ieħor qaddisa” hi l-ħajja tal-foqra, tal-imwarrbin, tal-emarġinati, tal-abbandunati; fl-ewtanasja moħbija tal-morda u tal-anzjani; tal-vittmi tat-traffikar uman u tax-xejriet ġodda ta’ jasar. Wisq inqas il-qagħda tal-migranti ma tista’ titqies bħala tema sekondarja ħdejn it-temi “serji” tal-bijoetika. In-Nisrani “jixraqlu biss l-atteġġjament ta’ min kapaċi jilbes iż-żarbun ta’ dak ħuh li qed jirriskja ħajtu biex jagħti futur lil uliedu”.

 

KAPITLU IV: XI KARATTERISTIĊI TAL-QDUSIJA FID-DINJA TAL-LUM

 

Il-Papa mbagħad ikellimna dwar “xi aspetti tas-sejħa għall-qdusija li nittama li jidwu b’mod speċjali”, fl-għamla ta’ “ħames wirjiet kbar tal-imħabba lejn Alla u lejn il-proxxmu li nqishom ta’ importanza partikulari minħabba f’xi riskji u limiti tal-kultura tal-lum”.

 

1)  Nissaportu, nistabru u nimxu bi ħlewwa

 

B’hekk ifisser dik il-qawwa ġewwinija, b’għeruqha f’Alla, li tagħmel possibbli xhieda li tibqa’ żżomm sħiħa f’dak li hu tajjeb.

 

Jeħtieġ nitqabdu u ngħassu sewwa fuq il-ġibdiet aggressivi u egoċentriċi tagħna: l-Insara “jistgħu jispiċċaw jieħdu sehem fi xbieki ta’ vjolenza verbali permezz tal-internet u d-diversi oqsma jew spazji ta’ skambju diġitali”. Imqar fil-midja Kattolika nistgħu naqbżu l-limiti, u xi drabi jiġu ttollerati l-akkużi foloz u l-kalunnja. “Hu sinifikattiv kif xi drabi, aħna u nippretendu li qed niddefendu kmandamenti oħra, nagħlqu għalkollox għajnejna għat-tmien wieħed: ‘La tixhidx fil-falz’, u neqirdu bla ħniena l-immaġni tal-oħrajn”.

 

Ma jagħmlilniex ġid noqogħdu nħarsu ’l isfel mill-għoli, jew li nassumu r-rwol ta’ mħallfin bla ħniena, li nqisu lill-oħrajn bħal indiġeni u nippretendu l-ħin kollu li nistgħu nagħtu l-lezzjonijiet. Din hi għamla sottili ta’ vjolenza.

 

It-triq tal-qdusija tfisser li nġarrbu l-“umiljazzjonijiet ta’ kuljum”, ngħidu aħna “dawk li lesti jissaportu biex isalvaw il-familja tagħhom, jew jevitaw li jitkellmu tajjeb fuqhom infushom u jippreferu jfaħħru lill-oħrajn flok jigglorifikaw lilhom infushom, li jagħżlu karigi inqas brillanti, jew xi drabi jippreferu saħansitra jġarrbu xi ħaġa inġusta biex joffruha lill-Mulej”.

 

Dan l-atteġġjament “jippresupponi qalb li hi f’paċi ma’ Kristu, ħielsa minn kull aggressività li toħroġ minn jien li hu wisq imkabbar”.

 

2)  Il-ferħ u s-sens ta’ umoriżmu

 

Il-qaddis hu kapaċi jgħix bil-ferħ u s-sens ta’ umoriżmu. Mingħajr ma jitlef ir-realiżmu, idawwal lill-oħrajn bi spirtu pożittiv u għani fil-ħniena. Il-burdata ħażina mhix sinjal ta’ qdusija. Xi drabi d-diqa tista’ tkun sinjal ta’ ingratitudni lejn id-doni ta’ Alla. L-individwaliżmu u l-konsumiżmu ma jistgħux joffru l-veru ferħ; il-konsumiżmu fil-fatt ma jagħmilx ħlief itaqqal il-qalb.

 

3)  Kuraġġ u ħeġġa

 

Fl-istess waqt, il-qdusija hi parresia: hi qalbiena, hi qabża ta’ evanġelizzazzjoni li tħalli marka f’din id-dinja. “Il-qlubija u l-kuraġġ appostoliku huma kostituttivi tal-missjoni”. Jekk nindenjaw immorru fil-periferiji, hemm sa nsibuh: hu jkun diġà hemm. Ġesù jimxi qabilna fil-qlub ta’ ħutna, fil-laħam tagħhom miġruħ, fil-problemi tagħhom, fil-qtigħ il-qalb qawwi tagħhom.

 

Iktar milli burokrati u funzjonarji, il-Knisja għandha bżonn ta’ missjunarji mqanqla, imħeġġa biex jikkomunikaw il-ħajja vera. Il-qaddisin jissorprenduna, jaħsduna, għax il-ħajja tagħhom issejħilna noħorġu mill-medjokrità trankwilla u li traqqadna. L-Ispirtu s-Santu jippermettilna nikkontemplaw l-istorja fil-perspettiva ta’ Ġesù Rxoxt. B’dan il-mod il-Knisja ma tibqax wieqfa imma tista’ timxi ’l quddiem u tilqa’ s-sorpriżi tal-Mulej.

 

4)  Fil-komunità

 

Il-mixja lejn il-qdusija hi vjaġġ li ngħixuh u nelaborawh fil-komunità. Meta naqsmu l-Kelma u niċċelebraw l-Ewkaristija flimkien, insiru iżjed aħwa, u dan ftit ftit jibdilna f’komunità qaddisa u missjunarja. Dan hu l-post ukoll għal esperjenzi mistiċi awtentiċi u maqsuma bejnietna.

 

Madankollu, dawn l-esperjenzi huma inqas frekwenti u importanti mill-ħwejjeġ iż-żgħar ta’ kuljum. Ġesù talab lid-dixxipli biex iżommu għajnejhom miftuħa għad-dettalji: l-inbid li spiċċa fil-festa, in-nagħġa nieqsa, iż-żewġ muniti żgħar ta’ waħda armla.

 

Xi drabi, minn qalb dawn id-dettalji ċkejkna jiġu rregalati lilna esperjenzi ta’ Alla li jfarrġuna.

 

5)  Dejjem fit-talb

 

Talb kollu fiduċja, ikun xi jkun it-tul tiegħu, jirrappreżenta t-tweġiba tal-qalb li tinfetaħ għal-laqgħa personali ma’ Alla, fejn nistgħu nisimgħu l-leħen ħelu tal-Mulej. F’dan is-skiet nistgħu ngħarblu, fid-dawl tal-Ispirtu, it-toroq tal-qdusija li l-Mulej jipproponilna. Għal kull dixxiplu hu indispensabbli joqgħod mal-Imgħallem, jisimgħu, jitgħallem minnu, dejjem.

 

Alla kull darba jsawwab lilu nnifsu mill-ġdid fl-istorja ta’ ħajjitna, u għalhekk it-talb tagħna hu mimli memorja. Int u titlob, ħares lura lejn l-istorja tiegħek, u fiha sa ssib tant ħniena.

 

Is-supplika hi espressjoni tal-qalb li tafda f’Alla, li taf li waħidha ma tistax tasal. It-talba ta’ petizzjoni spiss iserrħilna qalbna u tgħinna nimxu ’l quddiem bit-tama. It-talb ta’ interċessjoni hu att ta’ fiduċja f’Alla u fl-istess waqt espressjoni ta’ mħabba għall-proxxmu.

 

Fl-Ewkaristija, il-Kelma tilħaq l-ogħla effikaċja tagħha, għax issir preżenza reali ta’ Dak li hu Kelma ħajja.

 

KAPITLU V: TAQBIDA, SAHRA U DIXXERNIMENT

 

Il-Ħażin insibuh preżenti sa mill-ewwel paġni tal-Iskrittura. Ma rridux nirriduċu x-xitan għal xi mit, figura simbolika jew idea, biex qatt ma nitilfu l-attenzjoni, u hekk nispiċċaw iżjed vulnerabbli.

 

Il-mixja tagħna lejn il-qdusija hi battalja kontinwa li għaliha l-Mulej tana t-tagħmir meħtieġ fit-talb, il-Kelma ta’ Alla, iċ-ċelebrazzjoni tal-Quddiesa, l-adorazzjoni Ewkaristika, ir-Rikonċiljazzjoni sagramentali, l-opri ta’ karità, u l-bqija.

 

Il-mixja lejn il-qdusija hi għajn ta’ paċi u ferħ, li l-Ispirtu jagħtina. Kif inkunu nafu jekk ħaġa hix ġejja mill-Ispirtu s-Santu jew hix ġejja mill-ispirtu tad-dinja jew mill-ispirtu tax-xitan? Permezz tad-dixxerniment, li jagħżel bejn l-intelliġenza u s-sens komun. Id-don tad-dixxerniment hu iżjed u iżjed meħtieġ għax iż-żmien tal-lum jipproponi ħafna possibbiltajiet ta’ distrazzjoni, kollha bħala validi u tajbin l-istess.

 

Id-dixxerniment hu grazzja mhux biss għall-persuni l-iżjed intelliġenti u mgħallma. Ma jitlobx xi ħiliet partikulari, imma jitlob id-dispożizzjoni għas-smigħ: il-Mulej, l-oħrajn, ir-realtà stess li dejjem tisfidana b’modi ġodda.

 

Għandna bżonn tas-skiet u t-talb fit-tul biex nistgħu nifhmu l-lingwaġġ ta’ Alla, biex ninterpretaw it-tifsira vera tat-tnebbiħ li naħsbu li kellna, biex nikkalmaw l-ansjetajiet tagħna u niġbru f’ċerta ordni lil ħajjitna għad-dawl ta’ Alla.

 

Dan l-atteġġjament ta’ smigħ jimplika l-ubbidjenza għall-Vanġelu bħala l-aqwa kriterju, imma anki għall-Maġisteru li jħarsu, biex hekk infittxu li nsibu fit-teżor tal-Knisja dak li jista’ jkun aktar għammiel għas-salvazzjoni tagħna llum; għax ir-riġidità m’hemmx wisa’ għaliha quddiem l-illum dejjiemi tal-Irxoxt.

 

Alla jitlobna kollox, u kollox jagħtina. Alla ma jidħolx fil-ħajja tagħna biex inaqqsilha minnha, imma bil-maqlub, biex iwassalha għall-milja. Nitolbu lill-Ispirtu s-Santu jagħtina xewqa qawwija li nkunu qaddisin għall-ikbar glorja ta’ Alla u nagħmlu l-qalb lil xulxin f’din il-fehma. Hekk naqsmu ma’ xulxin hena li d-dinja qatt ma tista’ teħodhulna.

 

Ruma, 19 ta’ Marzu 2018

 

 

miġjuba mit-Taljan għall-Malti minn Francesco Pio Attard

 

Segretarjat għal-Lajċi tal-Arċidjoċesi ta' Malta