IT-TIENI KTIEB TAS-SLATEN

 

Ara l-ktieb f'format għall-istampa  .... >

 

1. Aħażija jfittex lil Bagħal-żebub

 

[2Slat:1:1]  Wara l-mewt ta' Aħab, Mowab qam kontra Iżrael. [2Slat:1:2] Aħażija waqa' mit-tieqa ta' l-għorfa tiegħu f'Samarija u weġġa'. U bagħat messaġġiera u qalilhom: “Morru u staqsu lil Bagħal-żebub, alla ta' Għekron, jekk iniex se nfiq minn din il-marda.” [2Slat:1:3]  U l-anġlu tal-Mulej qal lil Elija, it-Tisbi: “Qum u itla' ltaqa' mal-messaġġiera  tas-sultan tas-Samarija, u għidilhom: 'Jaqaw ma hemmx Alla f'Iżrael, biex intom sejrin tistaqsu lil Bagħal-żebub, alla ta' Għekron? [2Slat:1:4]  Għalhekk dan jgħid il-Mulej: Il-mitraħ li nxħett fuqu ma tinżilx minnu, għax int se tmut żgur.' ” U Elija telaq. [2Slat:1:5] U l-messaġġiera reġgħu lura u s-sultan staqsiehom: “Għala rġajtu lura?” [2Slat:1:6]  U huma weġbuh: “Ġie raġel jilqagħna u qalilna: 'Aqbdu u morru lura għand is-sultan li bagħatkom u għidulu: 'Dan jgħid il-Mulej: Ma hemmx Alla, biex int bgħatt tistaqsi lil Bagħal-żebub, alla ta' Għekron? Għalhekk il-mitraħ li nxħett fuqu ma tinżilx minnu, għax se tmut żgur.' ” [2Slat:1:7]  U staqsiehom: “X'bixra ta' bniedem kien ir-raġel li ġie jilqagħkom u qalilkom dan il-kliem?” [2Slat:1:8]  U huma wieġbu: “Kien raġel liebes mantar tax-xagħar, u mħażżem bi ħżiem tal-ġild ma' qaddu.” U hu qalilhom:   “Elija, it-Tisbi!”

 

[2Slat:1:9] U bagħatlu fizzjal ta' ħamsin bil-ħamsin raġel miegħu; u tala' għalih, u hemm kien Elija bilqiegħda fuq il-quċċata tal-muntanja, u dak qallu: “Bniedem ta' Alla, is-sultan qallek: 'Inżel.' ” [2Slat:1:10] U Elija wieġeb lill-fizzjal tal-ħamsin u qallu: “Jekk jien bniedem ta' Alla, ħa jinżel nar mis-sema, u jibla' lilek u l-ħamsin tiegħek.” U niżel nar mis-sema u qered lilu u l-ħamsin tiegħu.

 

[2Slat:1:11]  U s-sultan raġa’ bagħatlu fizzjal ieħor ta' ħamsin, bil-ħamsin raġel tiegħu, u dan tala' u qallu: “Bniedem ta' Alla, dan  jgħid  is-sultan:  'Fittex  inżel   minn   fuq   il-muntanja.' ” 

[2Slat:1:12]  U Elija wieġeb u qallu: “Jekk jien bniedem ta' Alla, ħa jinżel nar mis-sema, u jibla' lilek u l-ħamsin tiegħek.” U niżel in-nar ta' Alla mis-sema, u qered lilu u l-ħamsin tiegħu.

 

[2Slat:1:13]  U raġa’ bagħatlu t-tielet fizzjal ta' ħamsin bil-ħamsin tiegħu. U t-tielet fizzjal tala', u malli wasal niżel għarkubbtejh quddiem Elija, u talbu bil-ħniena u qallu:   “Bniedem ta' Alla, ħa tkun għażiża f'għajnejk ħajti u ħajjet dawn il-qaddejja tiegħek. [2Slat:1:14]  Ara, niżel nar mis-sema u qered iż-żewġ fizzjali tal-ħamsin li ġew qabli u l-ħamsinijiet tagħhom, imma issa ħa tkun għażiża ħajti f'għajnejk.”

 

[2Slat:1:15]  U l-anġlu tal-Mulej kellem lil Elija: “Inżel miegħu, tibżax minnu.” U qam u niżel miegħu għal għand is-sultan. [2Slat:1:16] U Elija qallu: “Dan jgħid il-Mulej: Int bgħatt messaġġiera jistaqsu lil Bagħal-żebub, alla ta' Għekron, bħallikieku ma kienx hemm Alla f'Iżrael biex tistaqsuh kelmtu; għalhekk il-mitraħ li nxħett fuqu ma tinżilx minnu, għax se tmut żgur.”

 

[2Slat:1:17]  U Aħażija miet skond il-kelma tal-Mulej li qal Elija, u beda jsaltan floku ħuh Ġeħoram, fit-tieni sena ta' Ġeħoram bin Ġosafat, sultan ta' Ġuda, għax ma kellux ulied.

 

[2Slat:1:18]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Aħażija u kull ma għamel huma miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael.

 

2. Elija mtella' s-sema

 

[2Slat:2:1]  Ġara li meta l-Mulej kien se jtalla' s-sema lil Elija ġor-riefnu, Elija kien telaq ma' Eliżew minn Gilgal.

 

[2Slat:2:2]  U Elija qal lil Eliżew: “Oqgħod hawn, għax il-Mulej bagħatni sa Betel.” Imma Eliżew wieġbu: “Daqs kemm hu ħaj il-Mulej u daqs kemm int ħaj int, ma nħallikx.” U niżlu t-tnejn Betel.

 

[2Slat:2:3]  U wlied il-profeti, li kienu f'Betel, ħarġu jilqgħu lil Eliżew u qalulu: “Taf int li llum il-Mulej se jieħu lil sidek minn miegħek?” U hu qalilhom: “Naf jien ukoll. Oqogħdu bi kwietkom.”

 

[2Slat:2:4]  U Elija qallu:  “Eliżew, oqgħod hawn, nitolbok, għax il-Mulej bagħatni Ġeriko.” U wieġbu: “Daqs kemm hu ħaj il-Mulej, u daqs kemm int ħaj int, ma nħallikx.” U marru Ġeriko. [2Slat:2:5]  U wlied il-profeti li kienu f'Ġeriko ħarġu jilqgħu lil Eliżew u qalulu: “Taf int li llum il-Mulej se jeħodlok lil sidek minn miegħek.” U weġibha: “Naf jien ukoll. Oqogħdu bi kwietkom.”

 

[2Slat:2:6]  U Elija qallu: “Oqgħod hawn, nitolbok, għax il-Mulej bagħatni lejn il-Ġordan.” U wieġbu: “Daqs kemm hu ħaj il-Mulej u daqs kemm int ħaj int, ma nħallikx.” U telqu t-tnejn. [2Slat:2:7] U ħamsin wieħed minn ulied il-profeti telqu magħhom, u qagħdu ftit 'il bogħod minn quddiemhom, u huma t-tnejn waqfu ħdejn il-Ġordan.

 

[2Slat:2:8] U Elija qabad il-mantar tiegħu, kebbu, u ħabbtu ma' l-ilma; u dan inferaq 'l hemm u 'l hawn. U qasmu huma t-tnejn fl-inxif. [2Slat:2:9]  U ġara li huma u jaqsmu, Elija qal lil Eliżew: “Itlobni x'għandi nagħmillek qabel ma nittieħed minn ħdejk.” U Eliżew wieġbu: “Ħa jkun hemm fija żewġ ishma mill-ispirtu tiegħek!” [2Slat:2:10]  U qallu: “Ħaġa iebsa tlabtni. Jekk tarani nittieħed minn ħdejk, ikunlek hekk; jekk le, ma jkunlekx.”

 

[2Slat:2:11] U ġara li huma u sejrin, jimxu u jitkellmu, f'daqqa waħda karru tan-nar bi żwiemel tan-nar firidhom minn xulxin, u Elija tala' s-sema fir-riefnu. [2Slat:2:12]  Eliżew baqa' jħares u jgħajjat: “Missieri, Missieri, il-karru ta' Iżrael u r-rikkieb tiegħu.” U ma rahx iżjed; u qabad fi ħwejġu u ċarrathom f'biċċtejn. [2Slat:2:13]  Mbagħad ġabar il-mantar ta' Elija li kien waqa' minn fuqu, u raġa’ lura u waqaf max-xatt tal-Ġordan. [2Slat:2:14]  U ħa l-mantar ta' Elija li kien waqa' minn fuqu u ħabbtu ma' l-ilma, u qal: “Fejn hu l-Mulej Alla ta' Elija issa? Fejn hu?” U ta daqqa fuq l-ilma, u dan inferaq, 'l hawn u 'l hemm, u Eliżew għadda għan-naħa l-oħra.

 

L-ewwel mirakli ta' Eliżew

 

[2Slat:2:15]  Kif rawh ulied il-profeti, li kienu Ġeriko n-naħa l-oħra, qalu: “L-ispirtu ta' Elija strieħ fuq Eliżew.” U marru jilqgħuh, u niżlu wiċċhom fl-art quddiemu, [2Slat:2:16]  u qalulu: “Ara, hawn mal-qaddejja tiegħek ħamsin raġel b'saħħtu, ħa jmorru jfittxu lil sidek, għandu mnejn l-ispirtu ta' Alla ħadu u xeħtu fuq xi waħda mill-muntanji, jew f'xi wieħed            mill-widien.” U hu weġibha:  “Le, tibagħtuhomx!” [2Slat:2:17]  U baqgħu jsusu warajh sa tħawwad, u qalilhom: “Ibagħtuhom.” U bagħtu ħamsin raġel ifittxuh; u damu tlitt ijiem, u ma sabuhx. [2Slat:2:18]  U reġgħu lura għandu; hu kien Ġeriko u qalilhom: “Ma għedtilkomx: la tmorrux?”

 

[2Slat:2:19]  U n-nies tal-belt qalu lil Eliżew:  “Ara, il-post tal-belt hu tajjeb, kif jista' jara sidi, imma l-ilma ħażin, u l-art ħawlija.” [2Slat:2:20]  U hu qalilhom: “Ġibuli bieqja ġdida, u ixħtu ftit melħ fiha.” U ġibuhielu. [2Slat:2:21]  U ħareġ lejn l-għajn ta' l-ilma, u xeħet fiha l-melħ, u qal: “Dan jgħid il-Mulej: 'Jien intejjeb dan l-ilma. Minn issa  'l quddiem ma jkunx hemm la mewt u la ħwiel ta' l-art.” [2Slat:2:22]  U l-ilma baqa' tajjeb sa llum, skond il-kelma li qal Eliżew.

 

[2Slat:2:23] U minn hemm tala' Betel, u kif kien tiela' fit-triq ħarġu xi tfal żgħar mill-belt u bdew jiddieħku bih u jgħidulu:   “Itla', ja qargħi! Itla', ja qargħi!” [2Slat:2:24]  U hu dar lura, ħares lejhom, u seħithom f'isem  il-Mulej. U ħarġu żewġ orsijiet mill-foresta u żbranaw tnejn u erbgħin tifel minnhom.

 

[2Slat:2:25]  Minn hemm Eliżew wasal sal-muntanja tal-Karmel mnejn raġa’ lura s-Samarija.

 

3. Ġoram sultan ta' Iżrael  ( 851-843 QK )

 

[2Slat:3:1]  Ġoram bin Aħab beda jsaltan fuq Iżrael f'Samarija fis-sena tmintax ta' Ġosafat, sultan ta' Ġuda; u baqa' jsaltan tnax-il sena. [2Slat:3:2]  U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej, imma mhux daqs missieru u ommu, għax hu qered il-plier ta' Bagħal, li kien waqqaf missieru. [2Slat:3:3]  Imma baqa' marbut mad-dnubiet ta' Ġerobogħam bin Nebat, li fihom kien waqqa' lil Iżrael; baqa' ma warrabx minnhom.

 

[2Slat:3:4]  U Mesa, sultan ta' Mowab, kien irabbi l-bhejjem; u kien iħallas lis-sultan ta' Iżrael it-tribut ta' mitt elf ħaruf u s-suf ta' mitt elf muntun. [2Slat:3:5]  U ġara li meta miet Aħab, is-sultan ta' Mowab kisirha mas-sultan ta' Iżrael. [2Slat:3:6]  Għalhekk dakinhar is-sultan Ġoram ħareġ mis-Samarija, u għadd lil Iżrael kollu. [2Slat:3:7]  U qabad u bagħat jgħid lil Ġosafat, sultan ta' Ġuda, u qallu: “Is-sultan ta' Mowab kisirha miegħi: tiġi miegħi u naħbtu għal Mowab?” U dak wieġbu:  “Nitla'! Ikun minni li jkun minnek, mill-poplu tiegħi li jkun mill-poplu tiegħek, miż-żwiemel tiegħi li jkun miż-żwiemel tiegħek.” [2Slat:3:8]  U staqsieh: “Minn liema triq nitilgħu?” U wieġbu: “Mit-triq tad-deżert ta' Edom.”

 

[2Slat:3:9]  U telqu s-sultan ta' Iżrael u s-sultan ta' Ġuda u s-sultan ta' Edom. Wara li kienu ilhom miexja sebat ijiem, naqashom l-ilma għall-eżerċtu u l-bhejjem li kellhom magħhom. [2Slat:3:10]  U s-sultan ta' Iżrael qal: “Jaħasra għalina! Jaqaw il-Mulej sejjaħ lil dawn it-tliet Slaten biex jerħihom f'idejn Mowab?” [2Slat:3:11]  U Ġosafat qallu: “Ma hawnx xi profeta tal-Mulej hawnhekk, biex nistħarrġu lill-Mulej permezz tiegħu?”  U wieħed mill-qaddejja tas-sultan ta' Iżrael wieġeb u qal: “Hawn il-profeta Eliżew bin Safat, li kien isawwab l-ilma fuq idejn Elija.” [2Slat:3:12]  U Ġosafat qal: “Għandu l-kelma tal-Mulej.” U niżlu għandu s-sultan ta' Iżrael, Ġosafat, u s-sultan ta' Edom.

 

[2Slat:3:13]  U Eliżew qal lis-sultan ta' Iżrael: “X'għandna x'naqsmu bejnietna, jien u int? Mur għand il-profeti ta' missierek, u l-profeti ta' ommok.” U s-sultan ta' Iżrael qallu: “Le! Għala  l-Mulej sejjaħ lil dawn it-tliet Slaten? Biex jerħihom f'idejn Mowab?” [2Slat:3:14]  U Eliżew wieġeb:  “Daqs kemm hu ħaj il-Mulej ta' l-eżerċti li jien qiegħed naqdi, li ma kontx nirrispetta lil Ġosafat, sultan ta' Ġuda, ma kontx nagħti kasek, u lanqas biss inħares lejk. [2Slat:3:15]  U issa ġibuli min idoqq l-arpa.”

 

Kif kien id-daqqaq idoqq l-arpa, ġara li niżlet id il-Mulej fuq Eliżew. [2Slat:3:16]  U dan qal: “Dan jgħid il-Mulej: 'Agħmel f'dan il-wied ġwiebi fuq ġwiebi.' [2Slat:3:17]  Għax dan jgħid il-Mulej: 'Ma tarawx riħ, u ma tarawx xita; imma dan il-wied ifur bl-ilma, u tixorbu intom, l-imrieħel u l-bhejjem tagħkom.' [2Slat:3:18]  Iżda din ħaġa żgħira f'għajnejn il-Mulej; għad jerħi f'idejkom lil Mowab. [2Slat:3:19]  U intom iġġarrfu l-bliet kollha bis-swar, u l-aħjar bliet, u tqaċċtu s-siġar kollha tal-frott, u ssoddu l-għejun kollha, u tħassru bil-ġebel ir-raba' tajjeb kollu.” [2Slat:3:20]  U fil-għodu, f'ħin l-offerta tas-sagrifiċċju, beda ġej l-ilma mit-triq ta' Edom, u l-art imtliet kollha bl-ilma.

 

[2Slat:3:21]  U l-Mowabin ilkoll semgħu li s-Slaten telgħu jaħbtu għalihom, u nġemgħu bin-nies kollha kapaċi jitħażżmu, u oħrajn magħhom, u marru qagħdu jistennewhom fuq il-fruntiera. [2Slat:3:22] U bakkru kmieni, u malli x-xemx bdiet tiddi fuq l-ilma, il-Mowabin raw quddiemhom l-ilma aħmar bħad-demm. [2Slat:3:23]  U qalu: “Dan demm! Żgur li s-Slaten tlewwmu bejniethom, u tqatlu, u darbu lil xulxin; mela issa għall-priża, Mowabin!”  [2Slat:3:24]  U rħewlha lejn il-kamp ta' Iżrael; u dawn ħarbu minn quddiemhom. U l-Iżraelin baqgħu sejrin jidorbu lill-Mowabin. [2Slat:3:25]  Ġarrfu l-ibliet, u fuq kull biċċa raba' tajba waddbu l-ħaġar, kull wieħed waħda, sa ma mlewhom, u saddew l-għejun kollha ta' l-ilma, u qaċċtu kull siġra tal-frott. Kien baqa' biss il-ħitan tal-ġebel ta' Kirħarexet; u dawwruha l-arċieri, u ħabtu għaliha.

 

[2Slat:3:26]  Meta s-sultan ta' Mowab ra li ma kienx jiflaħ  għat-taqbida, ħa miegħu seba' mitt raġel bix-xabla f'idejhom biex jiftaħ triq għal quddiem is-sultan ta' Edom, imma ma rnexxilhomx. [2Slat:3:27]  U qabad lil ibnu l-kbir, li kellu jsaltan floku, u offrieh sagrifiċċju tal-ħruq fuq is-sur; u xegħlet qilla kbira għal Iżrael; u dawn tbiegħdu minnu u reġgħu lura lejn arthom.

 

4. Mirakli oħra ta' Eliżew: iż-żejt ta' l-armla

 

[2Slat:4:1]  Waħda mara min-nisa tal-profeti sejjħet lil Eliżew u qaltlu: “Il-qaddej tiegħek żewġi miet, u inti taf li l-qaddej tiegħek kien jibża' mill-Mulej. Issa dak li kien silfu ġie biex jeħodli ż-żewġ uliedi bi lsiera tiegħu.” [2Slat:4:2]  U Eliżew qalilha: “X'nista' nagħmillek? Għidli, x'għandek id-dar?” U hi wieġbet: “Ma għandha xejn il-qaddejja tiegħek id-dar ħlief kus żejt.” [2Slat:4:3]  U hu qalilha: “Mur barra, u itlob kwies mingħand il-ġirien, kwies vojta, u ġġibx ftit. [2Slat:4:4]  U mbagħad idħol id-dar, sakkar il-bieb warajk u wara wliedek, u sawwab iż-żejt f'dawk il-kwies kollha, u kull wieħed li jimtela warrbu.” [2Slat:4:5]  U telqet minn ħdejh, u sakkret il-bieb warajha u wara wliedha; huma bdew inewwlulha u hi tferra'. [2Slat:4:6]  U ġara li malli mliet il-kwies qalet lil binha: “Newwilli kus ieħor.” U hu weġibha: “Ma fadalx aktar kwies.” U ż-żejt waqaf. [2Slat:4:7]  Mbagħad marret tgħarraf lill-bniedem ta' Alla, u hu qalilha: “Mur, bigħ iż-żejt, u ħallas dejnek; u int u wliedek tgħixu mill-bqija.”

 

Il-qawmien ta' bin is-Sunamija

 

[2Slat:4:8]  Ġurnata waħda Eliżew kien għaddej minn Sunem. Hawn kienet toqgħod mara għanja, u din ġagħlitu joqgħod jiekol għandha; u kull meta kien jgħaddi minn hemm kien idur għal għandha biex jiekol hemm. [2Slat:4:9]  U hi qalet lil żewġha: “Ara, jien żgura li dan ir-raġel, li jgħaddi għandna sikwit, hu raġel qaddis ta' Alla. [2Slat:4:10]  Ħa ntellgħulu għorfa fuq is-setaħ, u nqegħdulu fiha sodda, mejda, siġġu u mnara, u meta jgħaddi għandna, jkun jista' jidħol fiha.” [2Slat:4:11]  U ġurnata waħda wasal hemm, u daħal fl-għorfa, u raqad hemm.

 

[2Slat:4:12]  U Eliżew qal lil Geħażi, il-qaddej tiegħu:  “Sejjaħ lil din is-Sunamija.” U hu sejjħilha, u ġiet quddiemu. [2Slat:4:13]  U Eliżew qallu: “Għidilha: 'Ara, int għamilt magħna dan kollu; issa x'nista' nagħmillek? Forsi nkellimlek lis-sultan, jew lill-kap ta' l-eżerċtu?” U hi wieġbet: “Jien ngħammar ma' niesi.” [2Slat:4:14]  U Eliżew qal:   “X'nistgħu nagħmlulha?” U Geħażi wieġbu: “Jaħasra, ma għandhiex tfal, u żewġha xiħ!” [2Slat:4:15]  U wieġbu: “Sejjħilha.” U dak sejjħilha u ġiet fil-bieb. [2Slat:4:16]  U Eliżew qalilha: “Bħal dan iż-żmien sena, int tkun tħaddan iben.” U hi qaltlu: “Le, sidi, bniedem ta' Alla, la tqarraqx bil-qaddejja tiegħek.” [2Slat:4:17]  U l-mara tqalet, u wildet iben bħal dak iż-żmien sena, kif kien qalilha Eliżew. [2Slat:4:18]  U t-tifel kiber, u ġurnata waħda ħareġ ħdejn missieru, li kien ħdejn il-ħassada. [2Slat:4:19]  U qal lil missieru: “Ajma rasi! Ajma rasi!” Il-missier qal lill-qaddej: “Ħudu għand ommu.” [2Slat:4:20]  Dak ħadu, u wasslu għand ommu, u t-tifel baqa' f'ħoġorha sa nofsinhar, u mbagħad miet. [2Slat:4:21]  Hi telgħet tmiddu fuq il-friex tal-bniedem ta' Alla, għalqet warajha, u ħarġet. [2Slat:4:22]  U sejjħet lil żewġha u qaltlu:   “Ibgħatli wieħed mill-qaddejja, u waħda mill-ħmir, ħa mmur niġri sa għand il-bniedem ta' Alla, u nerġa’ lura.” [2Slat:4:23]  U hu qalilha:  “Għalfejn sejra għandu? Illum la hu l-ewwel tax-xahar u lanqas is-Sibt!” U qaltlu: “Ma jimpurtax.” [2Slat:4:24]  U xiddet il-ħmara, u qalet lill-qaddej tagħha: “Suq u imxi, u twaqqaflix fit-triq, jekk ma ngħidlikx.”

 

[2Slat:4:25]  U telqet, u waslet għand il-bniedem ta' Alla fuq il-muntanja tal-Karmel. U ġara li malli l-bniedem ta' Alla raha mill-bogħod qal lil Geħażi, il-qaddej tiegħu: “Ara dik is-Sunamija. [2Slat:4:26]  Mur iġri u ltaqa' magħha u staqsiha: Intix tajba? Hux tajjeb żewġek? Hux tajjeb ibnek?” U hi wieġbet:   “Kollox sewwa.” [2Slat:4:27]  U Xħin waslet ħdejn il-bniedem ta' Alla fuq  il-muntanja, qabdet ma' riġlejh. U Geħażi resaq biex iwarrabha, iżda l-bniedem ta' Alla qallu: “Ħalliha għax qalbha kollha mrar, u l-Mulej ħbieli, u ma għarrafnix fuqiex.” [2Slat:4:28]  U hi qaltlu: “Qatt jien tlabt iben mingħand sidi? Ma għedtlikx, la tqarraqx bija?”

 

[2Slat:4:29]  U hu qal lil Geħażi: Ħażżem ġenbejk, ħu l-bastun tiegħi f'idek u itlaq. Jekk tiltaqa' ma' xi ħadd, issellimlux; u jekk isellimlek xi ħadd, tweġbux. U qiegħed il-bastun tiegħi fuq wiċċ it-tifel.”

 

[2Slat:4:30]  U omm it-tifel qaltlu: “Daqs kemm hu ħaj il-Mulej, u ħaj int, jien ma nitilqekx.” U qabad u mar warajha. [2Slat:4:31]  Geħażi telaq qabilhom u qiegħed il-bastun fuq wiċċ it-tifel, imma ma ġara xejn; ebda leħen, u ebda sinjal. U raġa’ lura jiltaqa' ma' Eliżew, u resaq quddiemu u qallu: “It-tifel ma stenbaħx!” [2Slat:4:32]  Mbagħad daħal Eliżew, il-profeta, u ara, it-tifel kien mimdud mejjet fuq friexu. [2Slat:4:33]  Daħal, għalaq il-bieb warajhom it-tnejn, u beda jitlob lill-Mulej. [2Slat:4:34]  Mbagħad tala', u mtedd fuq it-tifel, qiegħed fommu fuq fommu, għajnejh fuq għajnejh, u idejh fuq idejh, u, kif kien mixħut fuqu, ġisem it-tifel beda jisħon. [2Slat:4:35]  Eliżew raġa’ qabad jimxi 'l hawn u 'l hemm mad-dar, u għal darba oħra mar u mtedd fuq it-tifel; u dan għatas seba' darbiet, u bexxaq għajnejh. [2Slat:4:36]  Eliżew imbagħad sejjaħ lil Geħażi, u qallu: “Sejjħilha 'l din is-Sunamija.” Sejjħilha, u daħlet ħdejh. “Ħudu lil ibnek,” qalilha. [2Slat:4:37]  Hi resqet u nxteħtet f'riġlejh wiċċha fl-art, mbagħad qabdet lil binha u ħarġet 'il barra.

 

L-ikel avvelenat

 

[2Slat:4:38]  U Eliżew raġa’ lura lejn Gilgal, u kien hemm il-ġuħ fil-pajjiż. U kif kienu wlied il-profeti bilqiegħda quddiemu, Eliżew qal lill-qaddej tiegħu: “Qiegħed il-borma l-kbira fuq in-nar, u sajjar l-ikel għal ulied il-profeti.” [2Slat:4:39]  U ħareġ wieħed mir-raba' jlaqqat xi ħaxixa, u sab bħal dielja selvaġġa, u laqqat minnha ħjar selvaġġ. U mela l-mantar tiegħu. U mar u qattagħhom fil-borma tat-tisjir, għax ma kinux jafu x'inhuma.

 

[2Slat:4:40]  U mbagħad qassmu l-ikel lin-nies biex jieklu, u malli bdew jieklu mit-tisjir infexxew jgħajjtu u jgħidu: “Hawn il-mewt fil-borma, bniedem ta' Alla.” U ma setgħux jieklu. [2Slat:4:41]  Eliżew qalilhom: “Ġibuli ftit dqiq.” U xeħet minnu fil-borma, u qalilhom: “Qassmu lin-nies biex jieklu.” U ma kien hemm xejn aktar ħażin fl-ikel.

 

Eliżew ikattar il-ħobż

 

[2Slat:4:42] U ġie għand Eliżew raġel minn Bagħal-salisa, u ġieb lir-raġel ta' Alla ħobż tal-bikri: għoxrin ħobża tax-xgħir, u sbul mimli qamħ ġdid. Eliżew qallu: “Agħtihom lin-nies ħa jieklu.” [2Slat:4:43]  Imma l-qaddej tiegħu wieġeb:   “Kif nista' nqassam dawn lil mitt ruħ?” Raġa’ qallu Eliżew:  “Agħti lin-nies ħa jieklu; għax dan jgħid il-Mulej: 'Mhux biss jieklu, imma jifdal ukoll.' ” [2Slat:4:44]  Dak qassmilhom; u huma kielu, u kien għad fadal minnhom, bħalma qal il-Mulej.

 

5. Nagħam u Eliżew

 

[2Slat:5:1]  Nagħam, il-kmandant ta' l-eżerċtu tas-sultan ta' Aram, kien kbir quddiem sidu, u dan kien iġibu ħafna, għax bih il-Mulej kien ta r-rebħa lil Aram. Iżda r-raġel, għad li suldat qalbieni, kien imġiddem. [2Slat:5:2]  Ħarġu l-Aramin bil-ġgajtiet tagħhom, u mill-pajjiż ta' Iżrael ġiebu magħhom tfajla żagħżugħa, li saret il-qaddejja ta' mart Nagħam.

 

[2Slat:5:3]  Darba qalet lil sidtha: “M'hux li kien sidi quddiem          il-profeta li hemm f'Samarija! Għax kien ineħħilu il-lebbra li għandu!” [2Slat:5:4]  Nagħam daħal ikellem lil sidu u qallu: “Dan u dan ma qalet iż-żagħżugħa li ġibna mill-pajjiż ta' Iżrael.” [2Slat:5:5]  U s-sultan ta' Aram qallu: “Aqbad u mur. Issa nibgħat ittra lis-sultan ta' Iżrael.” U mar, u ħa miegħu għaxar talenti tal-fidda, sitt elef xekel tad-deheb, u għaxar tibdiliet ħwejjeġ. [2Slat:5:6]  U lis-sultan ta' Iżrael wassallu l-ittra, li kienet tgħid hekk: “Kif tasallek din l-ittra, ara, nkun bgħattlek il-qaddej tiegħi Nagħam, biex tneħħilu il-lebbra li għandu.”

 

[2Slat:5:7]  Malli qara l-ittra s-sultan ta' Iżrael ċarrat ilbiesu u qal: “Mela jien xi alla, nagħti l-mewt u nagħti l-ħajja, biex dan bagħatli bniedem ħa nneħħilu il-lebbra minn fuqu? Mela kunu afu u araw, li dan tassew qiegħed ifittex li jaqbad miegħi!”

 

[2Slat:5:8]  Issa ġara li Eliżew, il-bniedem ta' Alla, sama' li s-sultan ta' Iżrael kien ċarrat ħwejġu minn fuqu; u għalhekk bagħat jgħidlu: “Dan għaliex ċarratt ħwejġek minn fuqek? Ħa jiġi għandi, u jkun jaf li hemm profeta f'Iżrael.”

 

[2Slat:5:9]  U mar Nagħam, biż-żwiemel u l-karrijiet tiegħu, u waqaf quddiem il-bieb tad-dar ta' Eliżew. [2Slat:5:10]  U Eliżew bagħatlu messaġġier jgħidlu: “Mur inħasel seba' darbiet fil-Ġordan, u ġismek jerġa’ jindaflek.” [2Slat:5:11]  Nagħam iżda saħan u telaq.   “Ara,” qal, “jien għedt bejni u bejn ruħi, li hu kien se jaqbad u joħroġ, jieqaf quddiemi, u jsejjaħ isem il-Mulej, Alla tiegħu, u jxejjer idu fuq il-ġrieħi, u jneħħili l-lebbra! [2Slat:5:12]  Jaqaw Abana u Farfar, ix-xmajjar ta' Damasku, m'humiex aħjar mill-ilmijiet kollha ta' Iżrael? Ma nistax ninħasel fihom u nindaf?” U dar u telaq b'saħna. [2Slat:5:13]  Imma l-qaddejja tiegħu resqu jkellmuh u qalulu:  “Missier, li kieku l-profeta qallek xi ħaġa kbira ma kontx tagħmilha? Mela kemm iżjed meta qallek, 'Inħasel u tindaf'?” [2Slat:5:14]  Niżel fil-Ġordan, u għodos seba' darbiet, bħalma qallu Eliżew, il-bniedem ta' Alla, u ġismu raġa’ sarlu qisu l-ġisem ta' tfajjel żagħżugħ, u ndaf mil-lebbra tiegħu.

 

[2Slat:5:15]  U raġa’ lura għand il-bniedem ta' Alla, hu u kull min kellu miegħu; daħal, waqaf quddiemu u qallu: “Ara, issa naf, iva, li ma hemmx Alla ieħor fid-dinja kollha, ħlief f'Iżrael. Ilqa', nitolbok, dan ir-rigal mingħand il-qaddej tiegħek.” [2Slat:5:16]  U qallu Eliżew: “Daqs kemm hu ħaj il-Mulej li lilu naqdi, jien ma nieħu xejn.” U ma ħadhulux, għad li l-ieħor issikkah ħafna. [2Slat:5:17]  Għalhekk Nagħam qallu: “La ma tridx, nitolbok li tingħata lill-qaddej tiegħek tagħbija ta' żewġ bgħula ħamrija; għax il-qaddej tiegħek m'huwiex se jagħmel iżjed sagrifiċċji tal-ħruq u offerti lil allat oħra, jekk mhux lill-Mulej. [2Slat:5:18]  Dan nixtiequ l-Mulej jaħfer lili, il-qaddej tiegħek; li meta sidi jidħol fit-tempju ta' Rimmon biex jadura hemmhekk, u hu jistrieħ fuq driegħi, u jien ukoll ninxteħet nadura fit-tempju ta' Rimmon, ħa jaħfer il-Mulej lili, qaddej tiegħu, f'din il-ħaġa.” [2Slat:5:19]  U Eliżew wieġbu: “Mur bis-sliem!”  U telaq minn ħdejh u tbiegħed xi ftit.

 

[2Slat:5:20]  Mbagħad Geħażi, il-qaddej ta' Eliżew, il-bniedem ta' Alla, ħaseb u qal: “Ara, sidi ħafirhielu lil Nagħam, dan l-Arami, u ma ħadlu xejn minn idu milli ġieb miegħu. Daqs kemm hu ħaj il-Mulej, ħa mmur niġri warajh u niddobba xi ħaġa mingħandu.” [2Slat:5:21] U Geħażi mar jiġri wara Nagħam. U malli Nagħam lemħu jiġri warajh, niżel mill-karru biex jilqgħu u staqsieh: “Kollox sewwa?” [2Slat:5:22]  U hu wieġbu: “Kollox sewwa, Sidi bagħatni ngħidlek: 'Ara, għadhom kemm waslu għandi żewġ żgħażagħ mill-muntanji ta' Efrajm minn ulied il-profeti. Agħtihom, jekk jogħġbok, talent fidda u żewġ tibdiliet ħwejjeġ. [2Slat:5:23]  U Nagħam qallu: “Isa, hu żewġ talenti!” U ssikkah, u sarrlu żewġ talenti tal-fidda f'żewġ xkejjer, u żewġ tibdiliet ħwejjeġ. U bagħatlu żewġ qaddejja miegħu jġorrulu kollox qablu.

 

[2Slat:5:24]  Xħin wasal fuq l-għolja, ħa kollox minn idejhom, u daħal id-dar; u l-qaddejja bagħathom, u huma telqu. [2Slat:5:25]  Mbagħad hu mar u ppreżenta ruħu quddiem sidu; u Eliżew qallu: “Mnejn ġej, Geħażi?” U wieġbu:  “Mkien ma mar il-qaddej tiegħek, la 'l hawn u la 'l hemm.” [2Slat:5:26]  U Eliżew qallu: “Ma ġejtx miegħek bl-ispirtu tiegħi meta r-raġel niżel mill-karru tiegħu biex jiltaqa' miegħek? U dan kien il-waqt li tieħu l-fidda, u li tieħu l-ilbies, u oqsma taż-żebbuġ u  tad-dwieli, u nagħaġ u baqar, u qaddejja rġiel u nisa? [2Slat:5:27] Għalhekk il-lebbra ta' Nagħam jaqbad miegħek u ma' nislek għal dejjem.” U Geħażi ħareġ minn quddiemu abjad bħas-silġ bil-lebbra.

 

6. Il-ħadida f'wiċċ l-ilma

 

[2Slat:6:1] Ulied il-profeti qalu lil Eliżew: “Ara, il-post li qegħdin fih miegħek żgħir wisq għalina. [2Slat:6:2]  Ħa mmorru sal-Ġordan, u nieħdu minn hemm zokk kull wieħed, u nibnu hemm post għalina fejn noqogħdu.” U hu weġibha: “Morru.” [2Slat:6:3]  U wieħed minnhom qallu: “Jekk jogħġbok, ejja mal-qaddejja tiegħek.” U Eliżew wieġeb: “Niġi.”

 

[2Slat:6:4]  U mar magħhom, u waslu sal-Ġordan, u bdew jaqtgħu l-injam. [2Slat:6:5]  Ġara li wieħed minnhom, hu u jqaċċat siġra, waqagħlu l-ħadid tal-mannara fl-ilma, u beda jgħajjat u jgħid: “Ah, sidi, dik isselliftha!” [2Slat:6:6]  U l-bniedem ta' Alla staqsieh: “Fejn waqgħet?” U wrieh il-post, Eliżew imbagħad qata' fergħa, u tefagħha hemm, u l-ħadid tala' fil-wiċċ. [2Slat:6:7]  U qallu: “Erfgħu!” U medd idu u refgħu.

 

Eliżew u l-Aramin

 

[2Slat:6:8]  Is-sultan ta' Aram kien qiegħed jitqabad ma' Iżrael, u ta parir lill-qaddejja tiegħu, u qalilhom:  “Nistaħbew fit-tali u t-tali post.”

 

[2Slat:6:9]  U l-bniedem ta' Alla bagħat jgħid lis-sultan ta' Iżrael: “Qis li ma tgħaddix minn dak il-post, għax hemm l-Aramin moħbija.” [2Slat:6:10]  U s-sultan ta' Iżrael bagħat jitkixxef il-post li qallu bih u widdbu l-bniedem ta' Alla; u qagħad jgħasses hemm mhux darba u tnejn. [2Slat:6:11]  U s-sultan ta' Aram tħawwad f'qalbu għal din il-ħaġa, u sejjaħ lill-qaddejja tiegħu u qalilhom: “Ma tafux tgħiduli min minna hu mas-sultan ta' Iżrael, hux?” [2Slat:6:12]  U wieħed mill-qaddejja wieġbu: “Ħadd, Sultan sidi! Imma Eliżew, il-profeta li hemm f'Iżrael, jgħarraf lis-sultan ta' Iżrael bil-kliem li int tgħid fl-għorfa fejn torqod!” [2Slat:6:13]  U qalilhom:  “Morru u araw fejn hu, ħa nibgħat naqbdu.” U għarrfuh u qalulu: “Qiegħed f'Dotan.” [2Slat:6:14]  U l-għada fil-għodu bagħat żwiemel u karrijiet, u qatgħa kbira ta' nies armati; u waslu billejl u dawwru l-belt. [2Slat:6:15]  U l-qaddej  tal-bniedem ta' Alla qam kmieni fil-għodu u ħareġ barra, u ra eżerċtu sħiħ madwar il-belt, u żwiemel u karrijiet. U l-qaddej tiegħu qallu:  “Ah! sidi, x'se nagħmlu?” [2Slat:6:16]  U wieġbu: “La tibżax! hemm nies aktar magħna milli magħhom.” [2Slat:6:17]  U Eliżew beda jitlob u jgħid: “Mulej, iftaħlu għajnejh biex jara.” U l-Mulej fetaħ għajnejn il-qaddej, u dan ra l-għolja mimlija żwiemel u karrijiet tan-nar madwar Eliżew. [2Slat:6:18]  Malli l-Aramin resqu lejh, Eliżew talab lill-Mulej u qallu: “Iddew! Olqot lil dawn in-nies u agħmihom.” U laqathom bl-għama skond it-talba ta' Eliżew. [2Slat:6:19]  U Eliżew qalilhom: “M'hix din it-triq, lanqas ma hi din il-belt. Ejjew warajja u neħodkom għand ir-raġel li qegħdin tfittxu.”  U ħadhom f'Samarija.

 

[2Slat:6:20]  U ġara li malli waslu s-Samarija Eliżew qal lill-Mulej:  “Iftħilhom għajnejhom ħalli jaraw.” U l-Mulej fetħilhom għajnejhom, u raw li kienu f'nofs is-Samarija. [2Slat:6:21]  U malli rahom is-sultan ta' Iżrael qal lil Eliżew: “Nidrobhom, missier, nidrobhom?” [2Slat:6:22] U hu wieġbu: “La tidrobhomx! Tidrob int lil dawk li ma qbadtx bix-xabla, jew bil-qaws tiegħek? Ġibilhom quddiemhom ħobż u ilma ħa jieklu u jixorbu, u jmorru għand sidhom.” [2Slat:6:23]  U ħejjielhom ikla kbira, kielu u xorbu; u mbagħad bagħathom u marru għand sidhom. U l-qtajja' ta' l-Aramin ma resqux iżjed lejn art Iżrael.

 

Il-ħelsien tas-Samarija

 

[2Slat:6:24]  Wara dan ġara li Ben-ħadad, sultan ta' Aram, ġabar l-eżerċtu kollu tiegħu, u tala' u dawwar lis-Samarija. [2Slat:6:25]  U waqa' ġuħ kbir fuq is-Samarija; u l-assedju tant dam li ras ta' ħmar saret tiswa tmenin xekel tal-fidda, u r-raba' waħda ta' kâb ħmieġ tal-ħamiem ħames xwiekel tal-fidda. [2Slat:6:26]  U s-sultan ta' Iżrael kien għaddej fuq il-ħitan, u mara bdiet tgħajjatlu: “Għajnuna, sidi s-sultan!” [2Slat:6:27]  U hu weġibha: “Jekk ma jgħinekx il-Mulej, biex nista' ngħinek jien? Mill-qiegħa jew mill-magħsar?” [2Slat:6:28] U żied jistaqsieha s-sultan: “X'għandek int?”  U l-mara qaltlu: “Din il-mara qaltli: 'Agħtini lil ibnek, u nikluh illum; u lil ibni nikluh għada.' [2Slat:6:29]  U sajjarna lil ibni, u kilnieh. U l-għada għedtilha: 'Agħtini lil ibnek, u nikluh', imma hi lil binha ħbietu.” [2Slat:6:30]  Malli s-sultan sama' kliem il-mara ċarrat ħwejġu kif kien fuq il-ħajt, u l-poplu kollu ra li kellu xkora minn ġewwa fuq il-laħam. [2Slat:6:31]  U qalilhom:  “Dan jagħmilli l-Mulej u iżjed, jekk illum ras Eliżew bin Safat tibqa' fuqu.”

 

[2Slat:6:32] U Eliżew kien qiegħed f'daru, u x-xjuħ kienu miegħu, u s-sultan bagħat raġel minn għandu. Imma qabel ma wasal għandu l-messaġġier, Eliżew qal lix-xjuħ: “Qegħdin taraw? Dan l-iben ta' qattiel bagħat ineħħili rasi. Oqogħdu għassa! Malli jasal il-messaġġier agħlqu l-bieb u żommuh fil-bieb. M'intomx tisimgħu ħoss il-passi ta' sidu warajh?” [2Slat:6:33]  Kien għadu jkellimhom, u hemm hu s-sultan, nieżel ħdejh. U qallu: “Ara, din il-ħsara kollha mingħand           il-Mulej. X'nistenna aktar mingħand il-Mulej?”

 

7. Il-ħelsien tas-Samarija

 

[2Slat:7:1]  U Eliżew qallu: “Isimgħu l-kelma tal-Mulej: Hekk jgħid il-Mulej: 'Għada bħalissa fil-bieb tas-Samarija, sea smid tkun tiswa xekel, u sàtejn xgħir xekel.' ” [2Slat:7:2]  U l-ajjutant, li fuq driegħu kien imwieżen is-sultan, wieġeb lill-bniedem ta' Alla:  “Tarax! Lanqas li kellu l-Mulej jiftaħ issa stess bwieb is-sema! Kif jista' jkun dan?” U Eliżew wieġbu, “Dan tarah b'għajnejk, imma minnu ma tikolx.”

 

[2Slat:7:3]  Kien hemm erbgħa min-nies lebbrużi fid-daħla ta' bieb il-belt, u bdew jgħidu lil xulxin:  “X'aħna nagħmlu hawn sa ma mmutu? [2Slat:7:4]  Jekk ngħidu: 'Ħa nidħlu fil-belt', hemm il-ġuħ u mmutu hemm; u jekk nibqgħu hawn, mmutu l-istess; mela issa ħa mmorru, u nidħlu fil-kamp ta' l-Aramin. Jekk iħalluna ħajjin, ngħixu; jekk joqtluna, mmutu.” [2Slat:7:5]  U qamu fil-għaxija biex imorru fil-kamp ta' l-Aramin; imma malli waslu f'tarf il-kamp ta' l-Aramin; ma kien hemm ħadd. [2Slat:7:6]  Il-biċċa kienet, li l-Mulej kien samma' lill-Aramin fil-kamp ħsejjes ta' karrijiet ta' żwiemel u ta' eżerċtu kbir, u huma bdew jgħidu lil xulxin: “Ara, is-sultan ta' Iżrael kera s-Slaten tal-Ħittin, u s-Slaten ta' l-Eġizzjani biex jiġu jaħbtu għalina.” [2Slat:7:7]  U qamu u ħarbu fil-għaxija, u ħallew it-tined tagħhom, u ż-żwiemel u l-ħmir tagħhom, u l-kamp kif kien, u ħarbu u ħasbu għal rashom.

 

[2Slat:7:8]  U dawk il-lebbrużi waslu f'tarf il-kamp, u daħlu f'waħda mit-tined; u kielu u xorbu; u ħadu minn hemm fidda u deheb u lbies, u marru ħbew kollox. Reġgħu lura u daħlu f'tinda oħra, u ħadu ħwejjeġ oħra, u marru ħbew kollox.

 

[2Slat:7:9]  Mbagħad qalu wieħed lill-ieħor: “Ma nagħmlux hekk! Dan il-jum hu jum ta' bxara tajba, u aħna bqajna sektin. Jekk nistennew sa ma jisbaħ fil-għodu, ikollna ħtija. Mela issa ħa mmorru nagħtu l-aħbar lil dar is-sultan.” [2Slat:7:10]  U marru u sejjħu lill-għases ta' bieb il-belt, u tawhom l-aħbar, u qalulhom: “Dħalna fil-kamp ta' l-Aramin, u ma kien hemm ħadd fih; lanqas ħoss ta' bniedem. Hemm biss żwiemel u ħmir marbutin, u tined kif kienu.” [2Slat:7:11]  U l-għassiesa tal-bieb bdew jgħajjtu, u wasslu l-aħbar fil-palazz tas-sultan.

 

[2Slat:7:12]  U s-sultan qam billejl u qal lill-qaddejja tiegħu:   “Ħa ngħidilkom x'għamlulna l-Aramin. Jafu li aħna bil-ġuħ, u ħarġu mill-kamp biex jinħbew fir-raba', għax jgħidulek: 'Issa joħorġu mill-belt, u naqbduhom ħajjin, u nidħlu fil-belt.' ” [2Slat:7:13]  U wieħed mill-qaddejja qallu: “Nieħdu ħames żwiemel milli baqa' fil-belt - l-aktar jiġrilhom bħall-kotra ta' Iżrael, li għoddha ntemmet - u nibagħtu naraw.” [2Slat:7:14]  U ħadu żewġ karrijiet biż-żwiemel, u s-sultan bagħathom għal wara l-eżerċtu ta' Aram u qalilhom:  “Morru araw.” [2Slat:7:15]  U baqgħu sejrin warajhom sal-Ġordan, u raw it-triq kollha miżgħuda b'ilbies u ħwejjeġ oħra, li ħallew warajhom l-Aramin         bl-għaġla li kellhom. U l-messaġġiera reġgħu lura u għarrfu b'dan lis-sultan.

 

[2Slat:7:16]  U l-poplu ħareġ, u ħatfu kull ma sabu fil-kamp ta' l-Aramin; u sea smid saret tiswa xekel, u sàtejn xgħir xekel, skond ma kien qal il-Mulej. [2Slat:7:17]  Is-sultan kien qiegħed għassa fil-bieb lill-ajjutant tiegħu, li fuq driegħu kien jitwieżen; u l-poplu lil dan għaffġu fil-bieb, u miet, skond ma kien qal il-bniedem ta' Alla meta s-sultan kien niżel għandu. [2Slat:7:18]  Għax meta l-bniedem ta' Alla kien kellem lis-sultan u qallu: 'Għada bħal issa fil-bieb ta' Samarija sea smid tkun tiswa xekel, u sàtejn xgħir xekel,' [2Slat:7:19]  l-ajjutant wieġeb   lill-bniedem ta' Alla u qal: “Tarax! Lanqas li kellu l-Mulej  jiftaħ  issa  stess  bwieb  is-sema!  Kif jista'  jkun  dan?”

[2Slat:7:20]  U hekk ġralu; u l-poplu għaffġu fil-bieb, u miet.

 

8. Eliżew u s-Sunamija

 

[2Slat:8:1]  U Eliżew kellem lill-mara li kien qajjmilha lil binha mill-mewt, u qalilha:  “Qum u mur int u darek, u għammar fejn issib, għax il-Mulej sejjaħ il-ġuħ li dalwaqt jaqa' fuq l-art għal seba' snin.” [2Slat:8:2]  U l-mara qamet u għamlet kif qalilha l-bniedem ta' Alla, u marret, hi u darha, tgħammar fl-art tal-Filistin għal seba' snin.

 

[2Slat:8:3]  U ġara li kif intemmu s-seba' snin il-mara reġgħet lura mill-art tal-Filistin, u marret titlob lura lis-sultan darha u r-raba' tagħha. [2Slat:8:4] U s-sultan kellem lil Geħażi, il-qaddej tal-bniedem ta' Alla, u qallu: “Irrakkuntali l-ħwejjeġ kbar kollha li għamel Eliżew.” [2Slat:8:5] U kif kien qiegħed jirrakkonta lis-sultan kif kien qajjem wieħed mejjet, tasal il-mara li kien qajjmilha lil binha, biex titlob lura lis-sultan darha u r-raba' tagħha. U Geħażi qallu: “Sultan sidi: Din hi l-mara, u dan hu binha, li qajjmilha Eliżew mill-mewt.” [2Slat:8:6]  U s-sultan staqsa lill-mara, u hi qaltlu kollox; u mbagħad bagħat magħha wieħed minn ta' madwaru u qallu:  “Ħa jingħata lura lil din il-mara kull ma kellha, u l-frott kollu tar-raba' tagħha minn dak in-nhar li ħalliet il-pajjiż sa llum.”

 

Eliżew u Ħażajel

 

[2Slat:8:7]  Eliżew mar Damasku. Benħadad, is-sultan ta' Aram, kien marid, u tawh l-aħbar, u qalulu:  “Ġie l-bniedem ta' Alla sa hawn.” [2Slat:8:8]  U s-sultan qal lil Ħażajel: “Ħu f'idek rigali, u mur iltaqa' mal-bniedem ta' Alla, u staqsi lill-Mulej permezz tiegħu biex jgħidli jekk iniex se nfiq minn din il-marda tiegħi.”

 

[2Slat:8:9]  U Ħażajel mar jiltaqa' miegħu, u ħa f'idu r-rigali, erbgħin ġemel mgħobbija bil-ġid kollu ta' Damasku. U wasal u ppreżenta ruħu quddiemu u qallu:  “Ibnek Ben-ħadad, sultan ta' Aram, bagħatni għandek nistaqsik: 'Nfiq minn din il-marda tiegħi?’ ” [2Slat:8:10]  U Eliżew wieġbu: “Mur għidlu: 'Tfiq żgur.' Il-Mulej iżda wrieni li jmut żgur.”

 

[2Slat:8:11]  U waħħal ħarstu fih u baqa' ċass sakemm beda jistħi, u l-bniedem ta' Alla nfexx jibki. [2Slat:8:12]  U Ħażajel staqsieh: “Għala qiegħed jibki sidi?” U dak wieġbu: “Għax sirt naf bil-ħsara li għad tagħmel int lil ulied Iżrael; tagħti n-nar lill-fortizzi tagħhom; toqtlilhom lil uliedhom il-kbar bix-xabla; tagħmlilhom tħin it-trabi tagħhom, u taqsmilhom in-nisa tqal tagħhom.” [2Slat:8:13]  U Ħażajel wieġeb: “X'inhu dan il-kelb tal-qaddej tiegħek biex jagħmel ħaġa kbira bħal din?” U Eliżew wieġbu: “Il-Mulej urieni li int għad tkun sultan ta' Aram.”

 

[2Slat:8:14]  U telaq minn ħdejn Eliżew, u wasal għand sidu, u dan staqsieh:   “X'qallek Eliżew?” U wieġbu: “Qalli li int tgħix żgur.” [2Slat:8:15]  U ġara li l-għada qabad parkan, għaddsu fl-ilma, u firxu fuq wiċċ is-sultan, u dan miet. U laħaq sultan floku Ħażajel.

 

Ġeħoram sultan ta' Ġuda    ( 849-842 QK )

 

[2Slat:8:16]  Fil-ħames sena ta' Ġoram bin Aħab, sultan ta' Iżrael, beda jsaltan Ġeħoram bin Ġosafat, sultan ta' Ġuda. [2Slat:8:17]  Kellu tnejn u tletin sena meta laħaq sultan, u saltan għal tmien snin f'Ġerusalemm. [2Slat:8:18]  Qabad l-istess triq tas-Slaten ta' Iżrael bħalma kienu għamlu dawk tad-dar ta' Aħab, għax kellu b'martu lil bint Aħab; u għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej. [2Slat:8:19]  Imma l-Mulej ma riedx jeqred lil Ġuda minħabba David, il-qaddej tiegħu, billi kien wiegħdu li jħallilu xrara għal dejjem, lilu u lil uliedu.

 

[2Slat:8:20]  Fi żmienu l-Edumin qamu kontra l-ħakma ta' Ġuda, u għamlu sultan għalihom. [2Slat:8:21] Ġeħoram għadda għal Sagħir bil-karrijiet kollha miegħu; qam billejl u ħabat għall-Edumin li kienu dawwru lilu u l-fizzjal tal-karrijiet; imma l-eżerċtu ħarab lejn it-tined tiegħu. [2Slat:8:22]  Hekk Edom ħeles minn taħt idejn Ġuda sa llum; mbagħad f'dak iż-żmien stess ħelset Libna wkoll.

 

[2Slat:8:23]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Ġeħoram u kull ma għamel jinsabu miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:8:24] U Ġeħoram strieħ ma' missirijietu, u difnuh ma' missirijietu fil-belt ta' David. Mbagħad beda jsaltan floku Aħażija ibnu.

 

Aħażija sultan ta' Ġuda  ( 843 QK )

 

[2Slat:8:25]  Fis-sena tnax ta' Ġoram bin Aħab, sultan ta' Iżrael, beda jsaltan Aħażija bin Ġeħoram, sultan ta' Ġuda. [2Slat:8:26]  Aħażija kellu tnejn u għoxrin sena meta laħaq sultan, u saltan sena f'Ġerusalemm. Ommu kien jisimha Għatalija, mill-familja ta' Għomri, sultan ta' Iżrael. [2Slat:8:27]  U qabad it-triq ta' dar Aħab, u għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej bħad-dar ta' Aħab, għax kien miżżewweġ għand            il-familja ta' Aħab. [2Slat:8:28]  U mar ma' Ġoram bin Aħab, jitqabad ma' Ħażajel, sultan ta' Aram, f'Ramot-gilgħad. U l-Aramin darbu lil Ġoram. [2Slat:8:29]  Is-sultan Ġoram reġa' lura lejn Ġeżragħel biex jiddewwa mill-ġrieħi li għamlulu l-Aramin f'Rama hu u jitqabad ma' Ħażajel, sultan ta' Aram. U Aħażija bin Ġeħoram, sultan ta' Ġuda, niżel jara lil Ġoram bin Aħab, f'Geżragħel, għax kien marid.

 

9. Ġeħu sultan ta' Iżrael   ( 843-816 QK )

 

[2Slat:9:1]  Eliżew, il-profeta, sejjaħ lil wieħed minn ulied il-profeti u qallu: “Ħażżem ġenbejk, u ħu dan il-kus żejt f'idek, u mur Ramot-gilgħad. [2Slat:9:2]  Kif tasal hemm, ara tarax lil Ġeħu bin Ġosafat, bin Nimsi, u malli tidħol ħdejh qajjmu minn fost sħabu u daħħlu fil-kamra ta' ġewwanett. [2Slat:9:3]  Mbagħad aqbad il-kus taż-żejt, sawwbu fuq rasu u għidlu:   “Dan jgħid il-Mulej: 'Dliktek sultan fuq Iżrael.' ”  U iftaħ il-bieb, u aħrab; toqgħodx titnikker.

 

[2Slat:9:4]  U ż-żagħżugħ - kien hu wkoll bin profeta - mar Ramot-gilgħad. [2Slat:9:5]  U wasal, u ra l-fizzjali ta' l-eżerċtu miġbura flimkien bilqiegħda, u qalilhom: “Għandi messaġġ għalik, kmandant.” Ġeħu wieġbu: “Għal min minna?” wieġbu:   “Għalik, kmandant.” [2Slat:9:6] U qam u daħal id-dar, u sawwablu ż-żejt fuq rasu u qallu: “Dan jgħid il-Mulej, Alla ta' Iżrael: 'Jien dliktek sultan fuq il-poplu tal-Mulej, fuq Iżrael. [2Slat:9:7]  Int tidrob lil dar Aħab, sidek, u hekk nitħallas tad-demm tal-qaddejja tiegħi l-profeti, u tad-demm tal-qaddejja kollha tal-Mulej minn id Ġeżabel. [2Slat:9:8]  Id-dar kollha ta' Aħab tinqered u neqred lil kull raġel, sew jekk ikun ilsir sew jekk ħieles, f'Iżrael. [2Slat:9:9] U nagħmel minn dar Aħab bħalma għamilt minn dar Ġerobogħam bin Nebat u mid-dar ta' Bagħsa bin Aħija. [2Slat:9:10]  U lil Ġeżabel jikluha l-klieb fil-qasam ta' Geżragħel, u ma jkun hemm ħadd biex jidfinha.’ ” U fetaħ il-bieb u ħarab.

 

[2Slat:9:11]  U Ġeħu ħareġ għal ħdejn il-qaddejja ta' sidu, u dawn qalulu: “Kollox sewwa? Għalfejn ġie għalik dan il-miġnun?”  U weġibha: “Intom tafuh lil dak ir-raġel, u  t-tpaċpiċ  tiegħu.” [2Slat:9:12] U huma weġbuh: “M'hux tassew! Għidilna!” U qalilhom:  “Dan u dan qalli,” u żied: “Hekk qal il-Mulej: 'Dliktek sultan fuq Iżrael.’ ”  

 

[2Slat:9:13]  Malajr malajr ħadu kull wieħed mantaru, u firxuh taħt riġlejh fuq it-taraġ għeri, daqqew it-tromba u għajjtu:   “Ġeħu Sultan!”

 

[2Slat:9:14]  Ġeħu bin Ġosafat, bin Nimsi, beda jikkonfoffa kontra Ġoram; u Ġoram kien jghasses f'Ramot-gilgħad, hu u Iżrael kollu, minħabba Ħażajel, sultan ta' Aram. [2Slat:9:15]  U Ġoram, is-sultan, kien raġa’ mar Ġeżragħel jiddewwa mill-ġrieħi, li kienu għamlulu l-Aramin, meta kien jitqabad ma' Ħażajel, is-sultan ta' Aram. U Ġeħu qal: “Jekk intom taħsbuha hekk, ħadd minnkom ma għandu joħroġ mill-belt, u jmur iħabbar dan f'Ġeżragħel.” [2Slat:9:16]  U Ġeħu rikeb il-karru, u mar Ġeżragħel, għax Ġoram kien hemm mixħut fis-sodda, u kien hemm ukoll Aħażija, sultan ta' Ġuda, billi kien niżel biex iżur lil Ġoram.

 

[2Slat:9:17]  L-għassies kien fuq it-torri ta' Ġeżragħel, u lemaħ il-qatgħa ta' Ġeħu riesqa, u qal: “Qiegħed nara qatgħa nies.” U Ġoram qallu: “Aqbad rikkieb, u ibagħtu jiltaqa' magħhom, u jistaqsihom hux kollox sewwa.” [2Slat:9:18]  U r-rikkieb rikeb iż-żiemel, u mar jiltaqa' miegħu, u qallu: “Dan jgħid  is-sultan: 'Kollox sewwa?’ ” U Ġeħu wieġeb: “X'għandek x'taqsam int jekk hux kollox sewwa? Dur għal warajja.” U l-għassies ħabbar u qal: “ Il-messaġġier wasal sa ħdejhom, imma ma ġiex lura.”

 

[2Slat:9:19]  U Ġoram bagħat rikkieb ieħor fuq iż-żiemel, u dan wasal ħdejhom, u qal: “Dan jgħid is-sultan: 'Kollox sewwa?' U Ġeħu wieġeb: “X'għandek x'taqsam int jekk hux kollox sewwa? Dur għal warajja!” [2Slat:9:20]  U l-għassies ħabbar u qal: “Wasal sa ħdejhom, imma ma ġiex lura. Is-sewqan hu s-sewqan ta' Ġeħu bin Nimsi, għax isuq bħal miġnun.”

 

[2Slat:9:21]  Mbagħad Ġoram qalilhom: “Orbtu ż-żwiemel.” U rabtuhom mal-karru tiegħu. U Ġoram, is-sultan ta' Iżrael, ħareġ, hu u Aħażija, sultan ta' Ġuda, kull wieħed fuq il-karru tiegħu, jiltaqgħu ma' Ġeħu, u sabuh fl-għalqa ta' Nabot, il-Ġeżragħeli. [2Slat:9:22]  U ġara li malli Ġoram ra lil Ġeħu qallu:  “Sliem, Ġeħu?” U dak wieġbu:  “Xi sliem, sakemm idumu ż-żína ta' ommok Ġeżabel u l-qabda sħarijiet tagħha?”  [2Slat:9:23]  U Ġoram dawwar il-karru biex jaħrab, u qal lil Aħażija:   “Tradiment, Aħażija!” [2Slat:9:24]  U Ġeħu qabad il-qaws f'idu, u darab lil Ġoram bejn spallejh, u l-vleġġa ħarġet minn ġo qalbu, u miet fuq il-karru. [2Slat:9:25]  U mbagħad Ġeħu qal lil Bidkar, l-ajjutant tiegħu: “Aqbduh u waddbuh f'xi naħa ta' l-għalqa ta' Nabot, il-Ġeżragħeli; għax għadni niftakar li darba, meta jien u int konna rekbin wara Aħab missieru, il-Mulej xeħet fuqu din it-theddida:

 

     [2Slat:9:26]  'Ma rajtx jien ilbieraħ id-demm ta' Nabot, 

     u d-demm ta' wliedu? 

     oraklu   tal-Mulej.

     Hekk inħallsek f'din l-istess għalqa, 

     oraklu  tal-Mulej.'

 

Mela issa aqbduh u waddbuh fil-qasam skond il-kelma tal-Mulej.”

 

[2Slat:9:27]  U Aħażija, sultan ta' Ġuda, malli ra dan kollu, ħarab mit-triq ta' Bet-ħaggan, imma Ġeħu għamel għal warajh, u ordna:  “Idorbuh lilu wkoll fuq il-karru.” U laqtuh fit-telgħa ta' Gur, li taħbat qrib Iblagħam, u ħarab lejn Megiddu, u miet hemmhekk.

 

[2Slat:9:28]  U  l-qaddejja tiegħu għabbewh fuq karru, u ħaduh Ġerusalemm, u difnuh ma' missirijietu f'qabru fil-belt ta' David. [2Slat:9:29]  Aħażija beda jsaltan fuq Ġuda fis-sena ħdax ta' Ġoram bin Aħab.

 

[2Slat:9:30]  U Ġeħu ġie Ġeżragħel. Xħin Ġeżabel semgħet, żebgħet għajnejha bl-ikħal, u żejjnet rasha, u telgħet tittawwal mit-tieqa. [2Slat:9:31]  U kif Ġeħu wasal fil-bieb qaltlu: “Kollox sewwa ma' Żimri, il-qattiel ta' sidu?” [2Slat:9:32]  U hu rafa' għajnejh lejn it-tieqa, u weġibha:  “Min hawn miegħi? Min?” U tnejn jew tliet uffiċjali ħarġu jittawwlu; [2Slat:9:33] u hu qalilhom:  “Waddbuha għal isfel!” U huma waddbuha għal isfel, u r-raxx ta' demmha ċappas il-ħajt u ż-żwiemel, li għaddew jgħaffġu minn fuqha.

 

[2Slat:9:34]  Mbagħad daħal il-belt, kiel u xorob, u qalilhom:   “Morru araw lil dik il-misħuta, u idfnuha, għax hi bint sultan.” [2Slat:9:35]  U marru jidfnuha, imma ma sabu xejn minnha ħlief il-qorriegħa, riġlejha u keffejn idejha. [2Slat:9:36]  U reġgħu lura jgħarrfu lil Ġeħu, u qalilhom:  “Din hi l-kelma tal-Mulej, li lissen permezz tal-qaddej tiegħu Elija, it-Tisbi, meta qal: 'Laħam Ġeżabel jikluh il-klieb fl-għalqa ta' Ġeżragħel. [2Slat:9:37]  U jkun bħad-demel f'wiċċ l-art fl-għalqa ta' Ġeżragħel, il-ġisem mejjet ta' Ġeżabel, u ħadd ma jkun jista' jgħid: 'Din hi Ġeżabel.’ ”    

 

10. Ġeħu u wlied Aħab

 

[2Slat:10:1]  Aħab kellu sebgħin tifel f'Samarija. U Ġeħu kiteb ittra u bagħatha s-Samarija lill-kapijiet ta' Iżrael, lill-anzjani u lil dawk li kienu jrabbu t-tfal ta' Aħab, u qalilhom: [2Slat:10:2]   “Malli tasal għandkom din l-ittra, intom, li għandkom ħsieb ulied sidkom u għandkom f'idejkom  il-karrijiet u ż-żwiemel u l-fortizzi u l-armi, [2Slat:10:3]  araw min hu  l-itjeb u l-aħjar fost ulied is-sultan għal fuq it-tron ta' missieru, u tqabdu għal dar sidkom.” [2Slat:10:4]  Imma huma beżgħu ħafna, u qalu:   “Ara, jekk żewġ Slaten ma setgħux jiqfulu, kif nistgħu niqfulu aħna?” [2Slat:10:5] U s-suprentendent tal-palazz, il-gvernatur tal-belt, l-anzjani u dawk li kienu jieħdu ħsieb it-tfal bagħtu jgħidu lil Ġeħu:  “Aħna l-qaddejja tiegħek, u kull ma tgħidilna nagħmluh. Ma aħna ser nagħmlu lil ħadd sultan. Agħmel dak li jidhirlek li hu sewwa.” [2Slat:10:6]  U kitbilhom ittra oħra u qalilhom: “Jekk intom miegħi u lesti tisimgħu kliemi, aqbdu rjus ulied sidkom, u għada, bħal issa, ejjew għandi f'Ġeżragħel.”

 

U wlied is-sultan, li kienu jlaħħqu sebgħin ruħ, kienu mqassmin għand il-kbarat tal-belt biex irabbuhom.  [2Slat:10:7]  U ġara li malli waslitilhom l-ittra għandhom qabdu lil ulied is-sultan, sebgħin wieħed, u qatluhom, u qiegħdu rjushom fil-qfief, u bagħtuhom għand Ġeħu f'Ġeżragħel. [2Slat:10:8] U marru jgħarrfu lis-sultan u jgħidulu: “Ġiebu rjus ulied is-sultan.” U hu weġibhom: “Qegħduhom żewġ gzuz fid-daħla tal-bieb sa filgħodu.” [2Slat:10:9]  Fil-għodu, mbagħad, ħareġ u waqaf quddiem il-poplu kollu u qalilhom: “Intom bla ħtija. Araw, jiena kkonfoffajt kontra sidi, u qtiltu. Imma dawn min qatilhom?  [2Slat:10:10]  Kunu afu mela li xejn ma jaqa' fl-art minn kliem il-Mulej, li tkellem dwar id-dar ta' Aħab. Il-Mulej għamel dak kollu li tkellem permezz tal-qaddej tiegħu Elija.” [2Slat:10:11]  U Ġeħu qatel f'Ġeżragħel lil dawk kollha li kien fadal mid-dar ta' Aħab, u l-kbarat tiegħu, il-ħbieb u l-qassisin tiegħu, sakemm ma ħallielu anqas wieħed.

 

[2Slat:10:12]  Mbagħad qam u mar is-Samarija. Hu u sejjer wasal f'Bet-għeqed tar-rgħajja. [2Slat:10:13]  Ġeħu sab l-aħwa ta' Aħażija, is-sultan ta' Ġuda, u staqsiehom: “Min intom?” u weġbuh:   “Aħna ħut Aħażija, u nżilna biex naraw kif inhuma wlied is-sultan u wlied is-sultana.” [2Slat:10:14] U hu qal:   “Aqbduhom ħajjin.” U qabduhom ħajjin u qatluhom ħdejn il-bir ta' Bet-għeqed, tnejn u erbgħin raġel, u ma ħalla ebda wieħed minnhom.

 

Ġeħu u r-Rekabiti

 

[2Slat:10:15]  U telaq minn hemm, u sab lil Ġeħonadab bin Rekab, li kien ġej jiltaqa' miegħu. Sellimlu u qallu: “Qalbek sinċiera miegħi bħalma qalbi hi ma' qalbek?” U Ġeħonadab wieġbu: “Hekk hi.” U qallu:  “Jekk inhu hekk, agħtini idek.” U tah idu. Mbagħad tellgħu ħdejh fuq il-karru.

 

[2Slat:10:16]  Mbagħad qallu: “Ejja miegħi, u tara l-ħeġġa tiegħi għall-Mulej.” U rikkbu fuq il-karru tiegħu. [2Slat:10:17]  U wasal is-Samarija u qatel lil dawk kollha li kien għad fadal f'Samarija minn dar Aħab, sa ma qeridha għalkollox, skond il-kelma tal-Mulej, li kien qal lil Elija.

 

[2Slat:10:18]  U Ġeħu laqqa' l-poplu kollu u qalilhom:  “Aħab ftit weġġaħ lil Bagħal: Ġeħu jweġgħu ħafna aktar minnu. [2Slat:10:19]  Mela issa sejjħuli lill-profeti kollha ta' Bagħal, u d-devoti kollha tiegħu, u l-qassisin kollha tiegħu - ma għandu jonqos ħadd - għax irrid noffri sagrifiċċju kbir f'ġieħ Bagħal. Min jonqos, ma jibqax ħaj.” U Ġeħu għamel dan bil-ħażen ta' moħħu biex jeqred il-qaddejja ta' Bagħal. [2Slat:10:20]  U Ġeħu qal: “Niedu laqgħa kbira f'ġieħ Bagħal.” U niduha. [2Slat:10:21]  U Ġeħu bagħat messaġġiera ma' Iżrael kollu, u ġew il-qaddejja kollha ta' Bagħal, u ma kienx baqa' hemm wieħed li ma ġiex; u waslu fit-tempju ta' Bagħal, u mlewh minn tarf sa tarf. [2Slat:10:22]  U Ġeħu qal lis-suprentendent ta' l-ilbies:   “Oħroġ l-ilbiesi għall-qaddejja kollha ta' Bagħal.” U ħarġilhom l-ilbies. [2Slat:10:23]  U Ġeħu u Ġeħonadab bin Rekab ġew fit-tempju ta' Bagħal, u qalu lill-qaddejja ta' Bagħal: “Fittxu u araw li ma jkunx hemm magħkom xi ħadd mill-qaddejja tal-Mulej; qisu li jkun hemm biss il-qaddejja ta' Bagħal.”

 

[2Slat:10:24]  U ġew biex joffru vittmi u sagrifiċċji tal-ħruq. Ġeħu ħalla tmenin raġel barra, u qalilhom: “Min iħalli jaħrab lil xi ħadd minn dawk li jien se nħalli f'idejkom, iħallas b'ħajtu.” [2Slat:10:25]  Ġara li, malli temm is-sagrifiċċju tal-ħruq, Ġeħu qal lill-gwardji u lill-fizzjali: “Morru u oqtluhom. Tħallu lil ħadd jaħrab.” U għaddewhom minn xifer ix-xabla. Mbagħad il-gwardji u l-fizzjali ħarġuhom 'il barra, u huma daħlu fis-santwarju tat-tempju ta' Bagħal. [2Slat:10:26]  U ħarġu minn hemm ix-xbieha ta' l-Asera li kien hemm fit-tempju ta' Bagħal u ħarquha. [2Slat:10:27]  Qerdu wkoll il-plier ta' Bagħal, u ħattew it-tempju ta' Bagħal, u għamlu floku latrina li għadha hemm sa llum.

 

Is-saltna ta' Ġeħu

 

[2Slat:10:28]  Ġeħu qered 'il Bagħal minn Iżrael. [2Slat:10:29]  Iżda Ġeħu ma warrabx mid-dnubiet li Ġerobogħam bin Nebat ġiegħel lil Iżrael jagħmlu, jiġifieri, l-għoġol tad-deheb li kien hemm f'Betel u f'Dan. [2Slat:10:30]  U l-Mulej qal lil Ġeħu:   “Talli għamilt sewwa dak li jogħġobni, u għamilt lid-dar ta' Aħab kull ma kelli f'qalbi, uliedek joqogħdu fuq it-tron ta' Iżrael sar-raba' ġenerazzjoni.” [2Slat:10:31]  Imma Ġeħu ma qiesx li jimxi b'qalbu kollha fuq il-liġi tal-Mulej, Alla ta' Iżrael; ma warrabx mid-dnubiet li Ġerobogħam ġagħal jagħmlu 'l-Iżraelin.

 

[2Slat:10:32]  F'dawk il-jiem il-Mulej beda jnaqqas mill-fruntieri ta' Iżrael, u Ħażajel beda jaħbat għal art Iżrael fil-medda kollha tagħha: [2Slat:10:33] in-naħa tal-lvant tal-Ġordan, l-art kollha ta' Gilgħad, tal-Gadin, tar-Rubenin u tal-Manassin, minn Għarogħer, li taħbat ħdejn l-Arnon, sa Gilgħad u Basan.

 

[2Slat:10:34]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Ġeħu u kull ma għamel, u kull ma wettaq, kollha jinsabu miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael.  [2Slat:10:35]  U Ġeħu strieħ ma' missirijietu,  u difnuh f'Samarija; u saltan floku Ġeħowaħaż, ibnu. [2Slat:10:36]  U ż-żmien li fih saltan Ġeħu fuq Iżrael f'Samarija kien ta' tmienja u għoxrin sena.

 

11. Għatalija sultana fuq Ġuda ( 843-838 QK )

 

[2Slat:11:1]  Għatalija kienet omm Aħażija, u malli rat li miet binha, qabdet u qatlet in-nisel kollu tas-sultan. [2Slat:11:2]  U Ġeħoseba, bint is-sultan Ġeħoram, u oħt Aħażija, ħadet lil Ġowas bin Aħażija - ħatfitu bil-moħbi, lilu u l-imreddgħa tiegħu, minn qalb ulied is-sultan, li kienu se joqtluhom fil-kamra tas-sodod - u ħbietu minn għajnejn Għatalija, u hekk ma qatluhx. [2Slat:11:3]  U dam moħbi magħha f'dar il-Mulej sitt snin, fil-waqt li Għatalija kienet issaltan fuq il-pajjiż.

 

[2Slat:11:4]  Fis-seba' sena Ġeħojada bagħat iġib il-kapijiet tal-mija tal-Karin u tal-gwardji tal-korp, u daħħalhom miegħu f'dar il-Mulej, u għamel patt magħhom, u ġagħalhom jaħilfu f'dar il-Mulej, u wriehom lil bin is-sultan. [2Slat:11:5]  U tahom dawn l-ordnijiet u qalilhom: “Dan għandkom tagħmlu: terz minnkom li tidħlu s-Sibt għassu l-palazz, [2Slat:11:6]  u terz fil-bieb ta' Sur, u terz fil-bieb tal-Gwardji; hekk tagħmlu l-għassa  tal-palazz. [2Slat:11:7]  U żewġ diviżjonijiet li joħorġu s-Sibt jgħassu t-Tempju tal-Mulej madwar is-sultan. [2Slat:11:8]  Iddawwru s-sultan dawramejt, kulħadd bl-armi f'idu, u kull min jipprova jaqsam il-fili tagħkom, oqtluh. Ibqghu mas-sultan, imur fejn imur.”

 

[2Slat:11:9] Il-kapijiet tal-mija għamlu kull ma kien ordnalhom Ġeħojada, il-qassis, u kull wieħed ħa n-nies tiegħu - sew dawk li kienu deħlin is-Sibt, kemm dawk li kienu ħerġin - u marru għand il-qassis Ġeħojada. [2Slat:11:10]  U dan ta lill-kapijiet tal-mija l-lanez u t-tarkiet tas-sultan David, li kien hemm f'dar il-Mulej. [2Slat:11:11]  U l-gwardji, kull wieħed bl-armi f'idu, qagħdu min-naħa tan-nofsinhar tat-tempju san-naħa tat-tramuntana, iħarsu lejn l-artal u t-tempju, madwar is-sultan. [2Slat:11:12]  Ġeħojada mbagħad ħareġ lil bin is-sultan u xeddlu l-kuruna, u tah l-insinja, u għamluh sultan; dilkuh, u bdew iċapċpu idejhom u jgħajjtu   “Viva s-sultan!”

 

[2Slat:11:13]  U Għatalija, malli semgħet l-għajat tal-gwardji u tal-poplu, marret għal fuq il-poplu f'dar il-Mulej. [2Slat:11:14]  U ħarset, u hemm kien is-sultan wieqaf fuq tribuna skond id-drawwa, u l-kantanti u t-trumbetti maġenb is-sultan, u l-poplu kollu tal-pajjiż jifraħ u jdoqq it-trumbetti. Għatalija ċarrtet ħwejjiġha u bdiet tgħajjat: “Tradiment! Tradiment!”

 

[2Slat:11:15]  U Ġeħojada l-qassis ordna lill-kapijiet tal-mija u l-kapijiet tal-mija ta' l-eżerċtu, u qalilhom: 'Oħorġuha 'l barra mill-palazz bejn żewġ fillieri suldati, u kull min imur warajha, oqtluh bix-xabla.” Għax il-qassis kien qal:  “Ma joqtluhiex fid-dar tal-Mulej.” [2Slat:11:16]  U meddew idejhom fuqha, u kif waslet fid-daħla taż-żwiemel għal ġewwa l-palazz tas-sultan, qatluha hemmhekk.

 

[2Slat:11:17]  Ġeħojada għamel patt bejn il-Mulej u bejn is-sultan u bejn il-poplu li jkunu poplu tal-Mulej, u bejn is-sultan u l-poplu. [2Slat:11:18]  U l-poplu kollu tal-pajjiż daħal fit-tempju ta' Bagħal, u ġarrfuh, u farrku l-artali u x-xbihat tiegħu għalkollox, u 'l Mattan, qassis ta' Bagħal, qatluh quddiem l-artal. Ġeħojada, il-qassis, qiegħed għases mat-tempju tal-                           Mulej.

 

[2Slat:11:19]  Mbagħad laqqa' l-kapijiet tal-mija, il-Karin u l-gwardji u l-poplu kollu tal-pajjiż, u niżżlu lis-sultan mit-tempju  tal-Mulej u daħlu fil-palazz mill-bieb tal-gwardji u s-sultan qagħad fuq it-tron irjali.

 

[2Slat:11:20]  Feraħ il-poplu kollu tal-pajjiż; u l-belt strieħet; u 'l Għatalija qatluha bix-xabla fil-palazz tas-sultan.

 

12. Ġeħowas sultan ta' Ġuda  [ 838-800 QK ]

 

[2Slat:12:1] Ġeħowas kellu seba' snin meta sar sultan. [2Slat:12:2]  Kienet is-seba' sena ta' Ġeħu meta beda jsaltan Ġeħowas, u dam erbgħin sena jsaltan f'Ġerusalemm; ommu kien jisimha Sibja, minn Birsaba. [2Slat:12:3] U Ġeħowas għamel is-sewwa f'għajnejn il-Mulej iż-żmien kollu li kien imexxih Ġeħojada, il-qassis. [2Slat:12:4]  Biss is-santwarji ma warrabhomx, għax il-poplu baqa' joffri s-sagrifiċċji u l-inċens  fis-santwarji.

 

[2Slat:12:5] U Ġeħowas qal lill-qassisin: “Il-fidda kollha kkonsagrata li jġibu fit-tempju tal-Mulej - il-fidda mit-taxxi personali, il-fidda tar-riskatt, u l-flus li wieħed kien iġib minn rajh f'dar il-Mulej - [2Slat:12:6] jeħduhom il-qassisin, kull wieħed mingħand min kien jafu, u jsewwu l-ħsara tat-tempju, kull fejn kien hemm xi konsentura.

 

[2Slat:12:7]  Imma ġara li sas-sena tlieta u għoxrin tas-sultan Ġeħowas, il-qassisin kienu għadhom ma sewwewx il-ħsara li kien hemm fit-tempju. [2Slat:12:8]  U s-sultan Ġeħowas sejjaħ lil Ġeħojada, il-qassis, u l-qassisin l-oħra u qalilhom: “Għaliex ma sewwejtux il-ħsara li hemm fit-tempju? Minn issa 'l quddiem teħdux flus mingħand min tafuh, imma għadduh għat-tiswija tal-ħsara fit-tempju.” [2Slat:12:9] Il-qassisin aċċettaw li ma jeħdux aktar flus mingħand il-poplu, u li ma jsewwux huma l-ħsara tat-tempju.

 

[2Slat:12:10] Mbagħad Ġeħojada, il-qassis, ħa senduq, taqqablu l-għatu u qiegħdu maġenb l-artal, fuq in-naħa  tal-lemin int u dieħel fit-tempju tal-Mulej. U l-qassisin, li kienu jgħassu l-bieb, kienu jixħtu fih il-flus kollha li n-nies kienu jġibu fit-tempju tal-Mulej. [2Slat:12:11]  Kull meta kienu jaraw li kien hemm biżżejjed flus fis-senduq, l-iskriba tas-sultan, u l-qassis il-kbir, kienu jiġu u jiġbruhom, u jgħoddu l-flus li kien hemm f'dar il-Mulej.

 

[2Slat:12:12]  Mbagħad kienu jgħaddu l-flus magħduda f'idejn l-imgħallmin li kienu jieħdu ħsieb ix-xogħol tat-tempju tal-Mulej; u dawn kienu jħallsu l-ħaddiema ta' l-injam, [2Slat:12:13]  u l-bennejja li kienu jaħdmu f'dar  il-Mulej, il-bennejja tal-ħitan u n-naġġara għax-xiri ta' l-injam u             tal-ġebel għat-tiswija tal-ħsarat fil-ħitan u għall-ispejjeż għal tiswijiet oħra f'dar il-Mulej. [2Slat:12:14]  Imma b'dawn il-flus li nġiebu f'dar il-Mulej, ma għamlux għal dar il-Mulej la lniebi tal-fidda, la mqassijiet, la bwieqi, la trombi, u ebda ħaġa oħra tad-deheb jew tal-fidda; [2Slat:12:15]  kienu jagħtu kollox lill-ħaddiema biex bihom isewwu dar il-Mulej. [2Slat:12:16]  Anqas ma kienu jitolbu l-kontijiet mingħand   in-nies li kienu jerħulhom il-flus f'idejhom biex dawn jagħtuhom lill-ħaddiema, għaliex kienu jimxu bis-sewwa.

 

[2Slat:12:17]  Imma l-flus tas-sagrifiċċji tar-riparazzjoni u s-sagrifiċċji tal-purifikazzjoni, ma kinux imorru għat-tempju tal-Mulej, iżda għall-qassisin.

 

Ħażajel jaħbat għal Ġerusalemm

 

[2Slat:12:18]  Ħażajel, sultan ta' Aram, tala' biex jaħbat għal Gatt, u rebaħha. Mbagħad għamel il-ħsieb li jitla' għal Ġerusalemm. [2Slat:12:19]  Imma Ġeħowas, sultan ta' Ġuda, ħa l-offerti mqaddsa kollha li kienu kkonsagraw missirijietu Ġosafat, Ġeħoram u Aħażija, Slaten ta' Ġuda, u kull ma kien ikkonsagra hu stess, u d-deheb kollu li kien hemm fit-teżori tat-tempju tal-Mulej, u l-palazz tas-sultan, u bagħat kollox lil Ħażajel, sultan ta' Aram, u dan warrab minn Ġerusalemm.

 

[2Slat:12:20]  U l-bqija tal-Ġrajja tas-sultan Ġeħowas, u ta' kull ma għamel, kollha jinsabu miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:12:21] Il-qaddejja tiegħu qamu u għamlu konfoffa, u qatlu lil Ġowas fid-dar ta' Millu, fin-niżla ta' Sella. [2Slat:12:22]  Kienu darbuh Ġożakar bin Simgħat u Ġeħożabad bin Somer, il-qaddejja tiegħu; u miet, u difnuh ma' missirijietu fil-belt ta' David, u beda jsaltan floku Amasija, ibnu.

 

13. Ġeħowaħaż, sultan ta' Iżrael

 

[2Slat:13:1]  Fis-sena tlieta u għoxrin ta' Ġowas bin Aħażija, sultan ta' Ġuda, sar sultan ta' Iżrael Ġeħowaħaż bin Ġeħu, f'Samarija, u dam isaltan sbatax-il sena. [2Slat:13:2]  U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej, u mexa fuq id-dnubiet ta' Ġerobogħam bin Nebat, li dan ġagħal lil Iżrael jagħmlu, u ma warrabx minnhom.

 

[2Slat:13:3]  U xegħlet il-korla tal-Mulej kontra Iżrael, u rħiehom f'idejn Ħażajel, is-sultan ta' Aram, u f'idejn Benħadad bin Ħażajel, għal dak iż-żmien kollu. [2Slat:13:4] U Ġeħowaħaż talab ħniena lill-Mulej u l-Mulej semgħu għax ra l-hemm ta' Iżrael, billi s-sultan ta' Aram kien qiegħed jgħakkishom. [2Slat:13:5]  U l-Mulej ta salvatur lil Iżrael u ħelishom minn taħt idejn Aram; u wlied Iżrael għammru fi djarhom bħal qabel. [2Slat:13:6] Imma ma warrbux mid-dnubiet ta' dar Ġerobogħam, li dan ġagħal lil Iżrael jagħmlu; mxew fuqhom, u waqqfu saħansitra x-xbihat ta' l-Asera f'Samarija. [2Slat:13:7]  Għalhekk Ġeħowaħaż ma kienx baqagħlu nies ħlief ħamsin rikkieba, għaxar karrijiet, u għaxart elef fanterija, għaliex kien qeridhom is-sultan ta' Aram, u għamilhom trab għall-irfis.

 

[2Slat:13:8]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Ġeħowaħaż, u kull ma għamel, u kemm wettaq jinsabu miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael. [2Slat:13:9] U strieħ Ġeħowaħaż ma' missirijietu, u difnuh f'Samarija; u beda jsaltan floku Ġowas, ibnu.

 

Ġowas, sultan ta' Iżrael ( 801-786 QK )

 

[2Slat:13:10]  Fis-sena sebgħa u tletin tas-sultan Ġowas, sultan ta' Ġuda, laħaq sultan ta' Iżrael Ġeħowas bin Ġeħowaħaż f'Samarija, u saltan għal sittax-il sena. [2Slat:13:11]  U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej u ma warrabx mid-dnubiet kollha ta' Ġerobogħam bin Nebat, li dan ġagħal lil Iżrael jagħmlu, imma mexa fuqhom.

 

[2Slat:13:12]  U l-bqija tal-ġrajja ta' Ġowas, u kull ma għamel, u kemm wettaq meta tqabad ma' Amasija, sultan ta' Ġuda, jinsabu miktubin fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael. [2Slat:13:13]  U Ġowas strieħ ma' missirijietu; u Ġerobogħam tela' fuq it-tron tiegħu. Ġowas difnuh f'Samarija mas-Slaten ta' Iżrael.

 

Il-mewt ta' Eliżew

 

[2Slat:13:14]  Eliżew marad b'marda li kellu jmut biha. U Ġowas sultan ta' Iżrael niżel ħdejh, u beda jibki quddiemu u jgħajjat:   “Missier, Missier! Il-karru ta' Iżrael u r-rikkieb tiegħu!” [2Slat:13:15]  U Eliżew qallu: “Ħu f'idejk qaws u vleġeġ.” U ħa f'idu qaws u vleġeġ. [2Slat:13:16]  U Eliżew qal lis-sultan ta' Iżrael: “Qiegħed idek fuq il-qaws.” U dak qiegħed idu fuq            il-qaws; u Eliżew poġġa idejh fuq idejn is-sultan, [2Slat:13:17]  u qallu: “Iftaħ it-tieqa n-naħa tal-lvant.” U dak fetaħha. U Eliżew qallu: “Waddab vleġġa.” U dak waddabha, u l-ieħor qallu:   “Dik hi vleġġa ta' rebħa mingħand il-Mulej, u vleġġa ta' rebħa fuq Aram; għax int għad tidrob lil Aram f'Afek sakemm teqirdu.” [2Slat:13:18] Mbagħad qallu wkoll: “Ħu l-vleġeġ.” U dak ħadhom, u Eliżew qal lis-sultan ta' Iżrael:  “Idrob l-art!” U dak darab l-art għal tliet darbiet, u waqaf. [2Slat:13:19]  U l-bniedem ta' Alla għadab għalih, u qallu:  “Li kieku drabt l-art ħamsa jew sitt darbiet, kont tkisser l-Aramin sa ma teqridhom. Imma issa tliet darbiet biss tista' tirbaħ lill-Aramin.”

 

[2Slat:13:20]  U Eliżew miet u difnuh. Fi dħul is-sena qatgħa ħallelin minn Mowab bdew deħlin fil-pajjiż. [2Slat:13:21]  Darba, meta xi whud kienu qegħdin jidfnu wieħed mejjet, raw qatgħa minnhom u xeħtu r-raġel fil-qabar ta' Eliżew u telqu. Malli r-raġel mejjet mess ma' l-għadam ta' Eliżew, ħa l-ħajja, u qam fuq riġlejh.

 

Gwerra bejn Iżrael u Aram

 

[2Slat:13:22]  U Ħażajel, sultan ta' Aram, baqa' jgħakkes lil Iżrael iż-żmien kollu ta' Ġeħowaħaż. [2Slat:13:23]  U l-Mulej ħenn għalihom, u tħassarhom u dar lejhom minħabba l-patt tiegħu ma' Abraham, Iżakk u Ġakobb. Ma riedx jeqridhom, u anqas qatt sa llum ma warrabhom minn quddiemu.

 

[2Slat:13:24]  Mbagħad miet Ħażajel, sultan ta' Aram, u daħal isaltan floku Benħadad, ibnu. [2Slat:13:25]  U Ġeħowas bin Ġeħowaħaż raġa’ ħa lura l-ibliet minn id Benħadad bin Ħażajel, li dan kien ħa minn id Ġeħowaħaż missieru fil-gwerra. Tliet darbiet Ġowas għelbu, u raġa’ ħa lura l-ibliet ta' Iżrael.

 

14. Amasija sultan ta' Ġuda

 

[2Slat:14:1]  Fit-tieni sena ta' Ġowas bin Ġowaħaż, sultan ta' Iżrael, beda jsaltan Amasija bin Ġowas sultan ta' Ġuda. [2Slat:14:2]  Kellu ħamsa u għoxrin sena meta sar sultan, u saltan f'Ġerusalemm għal disgħa u għoxrin sena; u ommu kien jisimha Ġeħogħadin minn Ġerusalemm. [2Slat:14:3]  U għamel is-sewwa f'għajnejn il-Mulej, imma mhux bħal David missieru. Għamel kull ma kien għamel Ġowas missieru. [2Slat:14:4]  Biss ma warrabx is-santwarji, u l-poplu baqa' joffri s-sagrifiċċji u jaħraq l-inċens fis-santwarji.

 

[2Slat:14:5]  Ġara li malli saħħaħ is-saltna f'idejh, qatel il-qaddejja tiegħu, li kienu qatlu lis-sultan missieru. [2Slat:14:6]  Imma ma qatilx lil ulied il-qattelin, skond ma hemm miktub fil-ktieb tal-liġi ta' Mosè, fejn il-Mulej ordna u qal: “Ma jinqatlux il-missirijiet għall-ulied, u l-ulied għall-missirijiet, imma kulħadd jinqatel għal dnubu.”

 

[2Slat:14:7]  Hu għeleb lill-Edumin f'wied il-Melħ, għaxart elef b'kollox; ħa Sela fil-ġlied, u semmieha Ġoktijel, kif għadu jisimha sa llum. [2Slat:14:8] Mbagħad Amasija bagħat messaġġiera għand Ġeħowas bin Ġeħowaħaż, bin Ġeħu, sultan ta' Iżrael, jgħidulu: “Ejja ħa niltaqgħu wiċċ imbwiċċ.” [2Slat:14:9]  U Ġeħowas, is-sultan ta' Iżrael, bagħat jgħid lil Amasija, sultan ta' Ġuda, u qallu: “L-għollieq tal-Libanu bagħat jgħid  liċ-ċedru li hemm fil-Libanu u qallu: 'Agħtini 'l bintek għal ibni b'martu.' Imma għaddew il-bhejjem selvaġġi li hemm fil-Libanu u għaffġu l-għollieq. [2Slat:14:10]  Int farrakt lil Edom, u qalbek tkabbret. Ifraħ  bil-glorja, u oqgħod f'darek. Għaliex tistieden il-gwaj, biex titlef int u Ġuda miegħek?”

 

[2Slat:14:11]  Imma Amasija ma samax; u Ġeħowas, sultan ta' Iżrael, tala' u ltaqgħu wiċċ imbwiċċ għall-ġlied hu u Amasija, sultan ta' Ġuda, f'Bet-xemex li hemm f'Ġuda. [2Slat:14:12]  U Ġuda tħarbat quddiem Iżrael; u ħarbu, kulħadd lejn l-għarix tiegħu. [2Slat:14:13]  U Ġeħowas, sultan ta' Iżrael, qabad f'idejh f'Bet-xemex lil Amasija, sultan ta' Ġuda, bin Ġeħowas, bin Aħażija, u ġew Ġerusalemm. Hemm fetaħ tiċrita ta' erba' mitt driegh fil-ħajt ta' Ġerusalemm minn bieb Efrajm sal-bieb tal-kantuniera.

 

[2Slat:14:14]  U ħa d-deheb u l-fidda kollha, u t-tagħmir kollu li kien jinsab fit-tempju tal-Mulej, u fl-imħażen tal-palazz tas-sultan, flimkien ma' xi rġiel b'rahan, u raġa’ lura                                      s-Samarija.

 

[2Slat:14:15]  Il-bqija tal-Ġrajja ta' Ġeħowas u kull ma għamel, u kemm wettaq u l-ġlied tiegħu ma' Amasija, sultan ta' Ġuda, jinsabu miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael. [2Slat:14:16]  U Ġeħowas strieħ ma' missirijietu, u difnuh f'Samarija mas-Slaten ta' Iżrael, u daħal isaltan floku Ġerobogħam ibnu.

 

[2Slat:14:17]  Amasija bin Ġowas, sultan ta' Ġuda, għex ħmistax-il sena wara l-mewt ta' Ġeħowas bin Ġeħowaħaż, sultan ta' Iżrael. [2Slat:14:18]  Il-bqija tal-Ġrajja ta' Amasija jinsabu miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:14:19]  Għamlu konfoffa kontriħ f'Ġerusalemm, u hu ħarab f'Lakis; u bagħtu nies warajh f'Lakis u qatluh hemm. [2Slat:14:20]  Mbagħad ġarrewh fuq iż-żwiemel, u difnuh f'Ġerusalemm ma' missirijietu fil-belt ta' David. [2Slat:14:21]  U  l-poplu kollu ta' Ġuda qabdu lil Għażarija, li kellu sittax-il sena, u għamluh sultan flok missieru Amasija. [2Slat:14:22]  Hu bena Elat u ġiebha lura lil Ġuda, wara li strieħ is-sultan ma' missirijietu.

 

Ġerobogħam sultan fuq Iżrael ( 786-746 QK )

 

[2Slat:14:23]  Fis-sena ħmistax ta' Amasija bin Ġowas, sultan ta' Ġuda, beda jsaltan Ġerobogħam bin Ġowas, sultan ta' Iżrael, f'Samarija u dam isaltan wieħed u erbgħin sena. [2Slat:14:24]  Għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej, għax ma warrabx mid-dnubiet ta' Ġerobogħam bin Nebat, li dan ġiegħel lil Iżrael jagħmlu. [2Slat:14:25]  Hu kien li raġa’ wassal il-fruntieri ta' Iżrael mid-daħla ta' Ħamat sal-baħar ta' l-Għaraba, skond il-kelma tal-Mulej, Alla ta' Iżrael, permezz tal-qaddej tiegħu, il-profeta Ġona bin Amittaj, li kien minn Gat-ħefer. [2Slat:14:26]  Għax kien ra l-Mulej id-diqa kbira u morra ta' Iżrael; ma kien fadal ħadd, la lsir u la ħieles; u ma kien hemm ebda salvatur għal Iżrael. [2Slat:14:27]  Imma billi l-Mulej ma kienx qatagħha li jħassar isem Iżrael minn taħt is-smewwiet, salvahom permezz ta' Ġerobogħam bin Ġowas.

 

[2Slat:14:28]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Ġerobogħam, u kull ma għamel, u kemm wettaq, u l-gwerer tiegħu, u kif reġġa' lura għand Iżrael lil Damasku u lil Ħemat, li kienu ta' Ġuda, huma miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael. [2Slat:14:29]  Ġerobogħam strieħ ma' missirijietu mas-Slaten ta' Iżrael, u daħal isaltan floku Żakkarija ibnu.

 

15. Għażarija sultan ta' Ġuda ( 783-742 QK )

 

[2Slat:15:1]  Fis-sena sebgħa u għoxrin ta' Ġerobogħam, sultan ta' Iżrael, beda jsaltan Għażarija bin Amasija, sultan ta' Ġuda. [2Slat:15:2]  Kellu sittax-il sena meta beda jsaltan, u saltan għal tnejn u ħamsin sena f'Ġerusalemm; ommu kien jisimha Ġekolija minn Ġerusalemm. [2Slat:15:3]  U għamel is-sewwa f'għajnejn il-Mulej, bħalma kien għamel Amasija missieru. [2Slat:15:4]  Imma s-santwarji ma tneħħewx; il-poplu kien għadu joffri s-sagrifiċċji u jaħraq l-inċens fis-santwarji. [2Slat:15:5]  U  l-Mulej darab lis-sultan, u dan baqa' lebbrus sa jum mewtu; u kien jgħammar f'dar maqtugħa għaliha. U Ġotam, bin is-sultan, kien jieħu ħsieb il-palazz u jamministra l-ġustizzja lill-poplu tal-pajjiż.

 

[2Slat:15:6]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Għażarija, u kull ma għamel, huma miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:15:7]  U Għażarija strieħ ma' missirijietu, u difnuh ma' missirijietu fil-belt ta' David; u beda jsaltan floku ibnu Ġotam.

 

Żakkarija sultan ta' Iżrael ( 746 QK )

 

[2Slat:15:8]  Fis-sena tmienja u tletin ta' Għażarija, sultan ta' Ġuda, beda jsaltan fuq Iżrael Żakkarija bin Ġerobogħam f'Samarija għal sitt xhur. [2Slat:15:9] U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej, bħalma kienu għamlu missirijietu, u ma warrabx mid-dnubiet ta' Ġerobogħam bin Nebat, li ġagħal lil Iżrael jagħmlu.  

 

[2Slat:15:10]  U kkonfoffa kontra tiegħu Sallum bin Ġabes, u darbu f'Iblagħam, u qatlu; u beda jsaltan floku.

 

[2Slat:15:11]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Żakkarija jinsabu miktuba      fil-Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael. [2Slat:15:12]  Dan kien kliem il-Mulej li kien qal lil Ġeħu: “Uliedek joqogħdu fuq it-tron sar-raba' nisel.” U hekk kien.

 

Sallum sultan ta' Iżrael (746 QK )

 

[2Slat:15:13]  Sallum bin Ġabes beda jsaltan fuq Iżrael fis-sena disgħa u tletin ta' Għużżija, sultan ta' Ġuda, u baqa' jsaltan għal xahar f'Samarija. [2Slat:15:14]  U qam Menaħem bin Gadi minn Tirsa u maris-Samarija, u darab lil Sallum bin Ġabes f'Samarija, u qatlu; u beda jsaltan floku.

 

[2Slat:15:15]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Sallum, u l-konfoffa li għamel, huma kollha miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael. [2Slat:15:16]  Mbagħad Menaħem ħarbat lil Tifsah u kull ma kien hemm fiha, u l-inħawi tagħha, ibda minn Tirsa, għax din ma fetħitlux bibienha, u darabha u ħarbatha, u nifed in-nisa tqal tagħha bix-xabla.

 

Menaħem sultan ta' Iżrael ( 745-737 QK )

 

[2Slat:15:17]  Fis-sena disgħa u tletin ta' Għażarija, sultan ta' Ġuda, beda jsaltan Menaħem bin Gadi fuq Iżrael, u dam isaltan għaxar snin f'Samarija. [2Slat:15:18] U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej, ma warrabx mid-dnubiet ta' Ġerobogħam bin Nebat, li dan ġagħal lil Iżrael jagħmlu. [2Slat:15:19]  Fi żmienu ġie Pul, sultan ta' l-Assirja, fil-pajjiż; u Menaħem ta lil Pul elf talent fidda biex dan jagħtih daqqa ta' id biex isaħħaħ is-saltna f'idejh. [2Slat:15:20]  U Menaħem xeħet il-ħlas ta' dawn il-flus fuq Iżrael; fuq l-għonja kollha, li kellhom iħallsu ħamsin xekel tal-fidda kull wieħed lis-sultan ta' l-Assirja. U s-sultan ta' l-Assirja raġa’ lura, u ma baqax aktar fil-pajjiż.

 

[2Slat:15:21]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Menaħem, u kull ma għamel, huma miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael. [2Slat:15:22]  Menaħem strieħ ma' missirijietu; u daħal isaltan floku Pekaħija ibnu.

 

Pekaħija sultan ta' Iżrael  ( 737-736 QK )

 

[2Slat:15:23]  Fis-sena ħamsin ta' Għażarija, sultan ta' Ġuda, beda jsaltan Pekaħija bin Menaħem fuq Iżrael f'Samarija, u dam isaltan sentejn. [2Slat:15:24]  U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej; ma warrabx mid-dnubiet ta' Ġerobogħam bin Nebat, li dan ġagħal lil Iżrael jagħmlu. [2Slat:15:25]  U kkonfoffaw kontra tiegħu Pekaħ bin Remalija, l-ajjutant tiegħu, u darbu f'Samarija, fit-torri tal-palazz tas-sultan; miegħu kellu ħamsin raġel minn ulied il-Gilgħadin. Qatlu u daħal isaltan floku.

 

[2Slat:15:26] U l-bqija tal-Ġrajja ta' Pekaħija, u kull ma għamel, huma miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael.

 

Pekaħ sultan ta' Iżrael (736-734 QK )

 

[2Slat:15:27]  Fis-sena tnejn u ħamsin ta' Għażarija, sultan ta' Ġuda, Pekaħ bin Remalija beda jsaltan fuq Iżrael f'Samarija, u dam isaltan għoxrin sena. [2Slat:15:28]  U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej; ma warrabx mid-dnubiet ta' Ġerobogħam bin Nebat, li dan ġagħal lil Iżrael jagħmlu.

 

[2Slat:15:29]  Fi żmien Pekaħ, sultan ta' Iżrael, Tiglat-pileser, sultan ta' l-Assirja, ġie u ħa f'idejh Għijjon, Abel-bet-magħka, Ġanuħa, Kades, Ħasor, Gilgħad u l-Galilija u l-art kollha ta' Naftali, u tturufnahom lejn l-Assirja.

 

[2Slat:15:30]  Ħosegħa bin Ela kkonfoffa kontra Pekaħ bin Remalija, u darbu u qatlu, u beda jsaltan floku fis-sena għoxrin ta' Ġotam bin Għużżija. [2Slat:15:31]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Pekaħ, u kull ma għamel, huma kollha miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Iżrael.

 

Ġotam sultan ta' Ġuda ( 742-735 QK )

 

[2Slat:15:32]  Fit-tieni sena ta' Pekaħ bin Remalija, sultan ta' Iżrael, beda jsaltan Ġotam bin Għużżija, sultan ta' Ġuda. [2Slat:15:33]  Kellu ħamsa u għoxrin sena meta beda jsaltan u dam isaltan sittax-il sena f'Ġerusalemm; u ommu kien jisimha Ġerusa, bint Sadok. [2Slat:15:34] U għamel is-sewwa f'għajnejn il-Mulej, bħalma kien għamel Għużżija missieru. [2Slat:15:35]  Imma ma tneħħewx is-santwarji; il-poplu baqa' joffri s-sagrifiċċji u jaħraq l-inċens fis-santwarji. Huwa bena wkoll il-Bieb il-Kbir tat-tempju tal-Mulej.

 

[2Slat:15:36]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Ġotam, u kull ma għamel, huma miktuba kollha fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda.

 

[2Slat:15:37]  F'dak iż-żmien il-Mulej beda jibgħat kontra Ġuda lil Resin, sultan ta' Aram, u 'l Pekaħ bin Remalija. [2Slat:15:38]  U Ġotam strieħ ma' missirijietu, u difnuh ma' missirijietu fil-belt ta' David missieru; u daħal isaltan floku Aħaż ibnu.

 

16. Aħaż sultan ta' Ġuda ( 735-716 QK )

 

[2Slat:16:1]  Fis-sena sbatax ta' Pekaħ bin Remalija, beda jsaltan Aħaż bin Ġotam, sultan ta' Ġuda. [2Slat:16:2]  Kellu għoxrin sena meta Aħaż beda jsaltan, u dam isaltan sittax-il sena f'Ġerusalemm; u ma għamilx is-sewwa f'għajnejn il-Mulej, Alla tiegħu, bħal David missieru. [2Slat:16:3]  U qabad it-triq tas-Slaten ta' Iżrael, u wasal biex għadda lil ibnu min-nar skond id-drawwa moqżieża tal-ġnus, li l-Mulej kien keċċiehom minn quddiem ulied Iżrael. [2Slat:16:4]  U offra sagrifiċċji, u ħaraq l-inċens fuq l-għoljiet u l-għaqbiet, u taħt kull siġra tħaddar.

 

[2Slat:16:5]  Mbagħad Resin, sultan ta' Aram, u Pekaħ bin Remalija, sultan ta' Iżrael, telgħu biex jaħbtu għal Ġerusalemm u dawwruha; imma lil Aħaż ma setgħux jegħlbuh.

 

[2Slat:16:6]  Dak iż-żmien is-sultan ta' Edom raġa’ ħa lil Elat għall-Edumin, u keċċa lin-nies ta' Ġuda minn Elat; u ġew l-Edumin f'Elat u baqgħu jgħammru hemm sa llum.

 

[2Slat:16:7]  Aħaż bagħat messaġġiera lil Tiglat-pileser, sultan ta' l-Assirja, jgħidulu:  “Jiena l-qaddej tiegħek u ibnek. Itla', u ejja eħlisni minn id is-sultan ta' Aram, u minn id is-sultan ta' Iżrael, għax qamu għalija.” [2Slat:16:8]  U Aħaż qabad il-fidda u d-deheb li kienu jinsabu fit-tempju tal-Mulej, u fit-teżori tal-palazz  tas-sultan, u bagħathom b'rigal lis-sultan ta' l-Assirja. [2Slat:16:9]  U s-sultan ta' l-Assirja ta widen għat-talba tiegħu. U s-sultan ta' l-Assirja tala' għal Damasku, u ħadha f'idejh, u tturufna lil niesha lejn Kir, u lil Resin qatlu.

 

[2Slat:16:10]  U s-sultan Aħaż mar jiltaqa' ma' Tiglat-pileser, sultan ta' l-Assirja, f'Damasku, u ra artal li kien hemm f'Damasku; u s-sultan Aħaż bagħat lil Urija, il-qassis, il-qisien ta' l-artal, u l-mudell tiegħu bil-fattizzi tiegħu kollha. [2Slat:16:11]  U Urija, il-qassis, bena l-artal, kollox skond ma kien bagħat jgħidlu Aħaż minn Damasku; hekk għamel Urija, il-qassis, sakemm kien għadu ma wasalx is-sultan Aħaż minn Damasku.

 

[2Slat:16:12]  U s-sultan wasal minn Damasku, u ra  l-artal, u s-sultan resaq lejn l-artal, u offra s-sagrifiċċji fuqu. [2Slat:16:13]  U ħaraq il-vittma u l-offerti tiegħu, u sawwab                il-libazzjoni tiegħu, u xerred id-demm tal-vittmi tas-sliem tiegħu fuq  l-artal.

 

[2Slat:16:14]  U l-artal tal-bronż li kien quddiem il-Mulej neħħieh minn bejn l-artal tiegħu u t-tempju tal-Mulej, u poġġieh ħdejn l-artal fuq in-naħa tat-tramuntana. [2Slat:16:15]  U s-sultan Aħaż ordna lil Urija, il-qassis, u qallu:    “Is-sagrifiċċji tal-ħruq ta' filgħodu, u l-offerti ta' filgħaxija, u s-sagrifiċċji tas-sultan u l-offerti tiegħu, u s-sagrifiċċji tal-ħruq tal-poplu u l-offerti tagħhom, u l-libazzjonijiet tagħhom, u d-demm tal-vittmi maħruqa, aħraqhom kollha fuq l-artal il-kbir, u roxx fuqu d-demm kollu tal-vittmi tal-ħruq. L-artal tal-bronż ħallih fi ħsiebi.” [2Slat:16:16]  U Urija, il-qassis, għamel kollox skond ma ordnalu s-sultan Aħaż.

 

[2Slat:16:17]  U s-sultan Aħaż qala' l-panewijiet ta' l-imqagħad, u neħħa minn fuqhom il-lenbija; u l-vaska l-kbira niżżilha minn fuq il-baqar tal-bronż li kienu taħtha, u qegħedha fuq ċangatura tal-ġebel. [2Slat:16:18]  U l-mogħdija tas-Sibt li kienu bnew fit-tempju, u d-dħul ta' barra tas-sultan fit-tempju tal-Mulej, neħħiehom minħabba s-sultan ta' l-Assirja.

 

[2Slat:16:19]  U l-bqija tal-Ġrajja tas-sultan Aħaż, u kull ma għamel, jinsabu miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:16:20]  U Aħaż strieħ ma' missirijietu, u difnuh ma' missirijietu fil-belt ta' David; u daħal isaltan floku Ħeżekija, ibnu.

 

17. Ħosegħa l-aħħar sultan ta' Iżrael  ( 732-724 QK )

 

[2Slat:17:1]  Fis-sena tnax ta' Aħaż, sultan ta' Ġuda, Ħosegħa bin Ela beda jsaltan f'Samarija fuq Iżrael, u dam disa' snin. [2Slat:17:2]  Għamel dak li hu ħażin f'għajnejn il-Mulej, imma mhux daqs is-Slaten ta' Iżrael ta' qablu.

 

[2Slat:17:3]  Salmaneser, sultan ta' l-Assirja, tala' għalih, u Ħosegħa sar il-qaddej tiegħu, u beda jħallas il-ħaraġ. [2Slat:17:4]  Imma s-sultan ta' l-Assirja kixef konfoffa li Ħosegħa kien qiegħed iħejji; għax dan kien bagħat messaġġiera għand Suwa, sultan ta' l-Eġittu, u ma kienx bagħat il-ħaraġ lis-sultan ta' l-Assirja bħalma kien jagħmel is-soltu minn sena għal sena. U s-sultan ta' l-Assirja qabdu u żammu marbut fil-ħabs.

 

[2Slat:17:5]  Is-sultan ta' l-Assirja tala' għalihom, u dar il-pajjiż kollu, ħabat għas-Samarija, u għalaqha minn kullimkien għal tliet snin.

 

[2Slat:17:6]  Fid-disa' sena ta' Ħosegħa, is-sultan ta' l-Assirja qabad f'idejh is-Samarija, karkar l-Iżraelin lejn l-Assirja u ġagħalhom jgħammru f'Ħalah u matul il-Ħabor, xmara ta' Ġożan, u fl-ibliet tal-Medja.

 

[2Slat:17:7]  Dan kollu ġralhom għaliex ulied Iżrael kienu dinbu kontra l-Mulej, Alla tagħhom, li kien tellagħhom mill-Eġittu minn taħt idejn il-Fargħun, is-sultan ta' l-Eġittu. Iżda huma bdew iqimu allat oħra; [2Slat:17:8]  mxew fuq id-drawwiet tal-ġnus li Alla kien keċċa minn quddiem ulied Iżrael, u fuq id-drawwiet li kienu daħħlu s-Slaten ta' Iżrael.

 

[2Slat:17:9]  Ulied Iżrael għamlu bil-moħbi dawk il-ħwejjeġ li ma kinux sewwa kontra l-Mulej, Alla tagħhom; bnew is-santwarji fl-ibliet kollha tagħhom, mit-torrijiet ta' l-għassa sa l-ibliet iffortifikati. [2Slat:17:10]  Waqqfu l-plieri u x-xbihat ta' l-Asera fuq kull għolja u taħt kull siġra tħaddar. [2Slat:17:11]  U hemm kienu jaħarqu l-inċens fuq kull għolja bħall-ġnus li l-Mulej kien keċċa minn quddiemhom. Għamlu ħwejjeġ ħżiena, u inkurlaw lill-Mulej. [2Slat:17:12]  Servew lill-allat foloz, li l-Mulej kien qalilhom fuqhom:  “La tagħmlux hekk.”

 

[2Slat:17:13]  Il-Mulej kien iwiddeb lil Iżrael u lil Ġuda permezz ta' kull profeta u ta' kull veġġent, u jgħidilhom: “Erġgħu lura minn triqatkom il-ħżiena, u ħarsu l-ordnijiet tiegħi, u d-diġrieti u l-liġi kollha li jien ordnajt lil missirijietkom, u li jien bgħattilkom permezz tal-qaddejja tiegħi l-profeti.” [2Slat:17:14]  Imma huma ma semgħux, u webbsu rashom bħal missirijiethom, li ma emmnux fil-Mulej, Alla tagħhom. [2Slat:17:15]  U warrbu l-liġijiet tiegħu u l-patt tiegħu, li kien għamel ma' missirijiethom, u t-twiddib tiegħu li kien ghamlilhom; marru wara l-frugħa u tħassru bil-frugħat tal-ġnus ta' madwarhom, filwaqt li l-Mulej kien ordnalhom biex ma jagħmlux bħalhom. [2Slat:17:16]  U abbandunaw kull ordni tal-Mulej, Alla tagħhom, u għamlu żewġ għoġiela, idoli         tal-metall imdewweb. U waqqfu x-xbihat ta' l-Asera u bdew jaduraw il-qtajja' kollha tas-smewwiet, u jqimu lil Bagħal. [2Slat:17:17]  U kienu jgħaddu lil uliedhom, subjien u bniet, min-nar, u ntelqu għat-taħbir u s-sħarijiet, u nbiegħu biex jagħmlu l-ħażin f'għajnejn il-Mulej, biex jinkurlawh.

 

[2Slat:17:18]  Għalhekk il-Mulej inkorla sewwa għal Iżrael, u warrabhom minn quddiem wiċċu, u baqgħet weħidha t-tribù ta' Ġuda.

 

[2Slat:17:19]  Lanqas Ġuda ma ħarsu l-ordnijiet tal-Mulej, Alla tagħhom, u mxew skond id-drawwiet li kienu daħħlu Iżrael. [2Slat:17:20] U l-Mulej tafa' n-nisel ta' Iżrael 'il barra, għakkishom u telaqhom f'idejn il-ħallelin, sa ma warrabhom minn quddiem wiċċu.

 

[2Slat:17:21]  Għax hu kien li qata' lil Iżrael mid-dar ta' David, u huma għamlu sultan lil Ġerobogħam bin Nebat; u dan begħedhom minn wara l-Mulej, u ġagħalhom jidinbu dnub kbir. [2Slat:17:22]  U wlied Iżrael imxew fid-dnubiet kollha li kien għamel Ġerobogħam u ma tbegħdux minnhom, [2Slat:17:23]  sa ma warrab il-Mulej lil Iżrael minn quddiem wiċċu bħalma kien qalilhom permezz tal-qaddejja kollha tiegħu l-profeti. U Iżrael ittieħdu fil-jasar, 'il bogħod minn arthom, fl-Assirja, fejn għadhom hemm sa llum.

 

Is-Samaritani

 

[2Slat:17:24]  U s-sultan ta' l-Assirja ġieb nies minn Babilonja, minn Kut, minn Għawwa, minn Ħamat u minn Sefarwajjim, u qegħedhom fl-ibliet tas-Samarija minflok ulied Iżrael; u għamlu lis-Samarija b'tagħhom u bdew jgħammru fi blietha.

 

[2Slat:17:25]  Ġara li meta bdew jgħammru hemm, ma kinux jibżgħu mill-Mulej, u l-Mulej bagħat kontrihom l-iljuni u dawn qatlu lil xi whud minnhom. [2Slat:17:26]  U qalu lis-sultan ta'                l-Assirja:  “In-nies, li int kaxkart u qegħedthom f'Samarija, ma jafux kif iqimu lill-alla tal-pajjiż, u għalhekk bagħtilhom l-iljuni kontrihom u, ara, qegħdin joqtluhom, għax ma hemmx fosthom nies li jafu kif iqimu lill-alla tal-pajjiż.”

 

[2Slat:17:27]  U s-sultan ta' l-Assirja ordnalhom, u qalilhom:   “Ibagħtu hemm wieħed mill-qassisin li ġarrejtu minn hemm, ħa jmur jgħammar hemm, u jurihom kif iqimu lill-alla tal-pajjiż.” [2Slat:17:28]  U ġie wieħed mill-qassisin li kienu ġarrew mis-Samarija, u beda jgħammar f'Betel, u jgħallimhom kif iqimu l-Mulej.

 

[2Slat:17:29] Ġara li kull ġens għamel l-allat tiegħu u qegħduhom fid-djar tas-santwarji li s-Samaritani kienu għamlu, kull ġens fil-belt li kien jgħammar fiha. [2Slat:17:30]  In-nies ta' Babilonja għamlu lil Sukkot-benot; in-nies ta' Kut għamlu 'l Nergal; in-nies ta' Ħamat għamlu 'l Asima; [2Slat:17:31]  l-Għawwin għamlu 'l Nibħaż u 'l Tartak; u s-Sefarwajjin kienu jgħaddu lil uliedhom min-nar f'ġieħ Adrammelek u Għannammelek, allat tas-Sefarwajjin.

 

[2Slat:17:32]  U kienu wkoll iqimu lill-Mulej, u għamlu għalihom minn fosthom qassisin għas-santwarji, u kienu jservu fihom. [2Slat:17:33]  Huma kienu jaduraw lill-Mulej, imma kienu wkoll iservu 'l allat tagħhom skond id-drawwa tal-ġnus, li minnhom ġew eżiljati. [2Slat:17:34]  U sa llum għadhom jagħmlu hekk skond id-drawwiet li kellhom sa minn qabel.

 

Huma ma kinux iqimu lill-Mulej, u ma kinux jagħmlu skond il-liġijiet u d-digrieti, il-preċetti u l-ordnijiet li Alla kien ta lil ulied Ġakobb, li kien semmieh Iżrael.  [2Slat:17:35]  U l-Mulej kien għamel patt magħhom, u qalilhom: “La tqimux allat oħra, u la tinxteħtux għarkubbtejkom quddiemhom, u la sservuhomx, u lanqas toffrulhom sagrifiċċji. [2Slat:17:36]  Imma l-Mulej li tellagħkom mill-art ta' l-Eġittu b'qawwa kbira u bi driegħu merfugħ, minnu għandkom tibżgħu, u quddiemu tinxteħtu għarkubbtejkom, u lilu toffru s-sagrifiċċji. [2Slat:17:37]  U l-istatuti, id-diġrieti, u l-liġijiet u l-ordnijiet li kitbilkom għandkom tqisu li tħarsuhom għomorkom kollu. Ma għandkomx tibżgħu minn allat oħra. [2Slat:17:38]  U l-patt li għamilt magħkom la tinsewhx u la tibżgħux minn allat oħra. [2Slat:17:39] Għax jekk intom tibżgħu mill-Mulej Alla tagħkom, hu jeħliskom minn id l-għedewwa kollha tagħkom.”   

 

[2Slat:17:40]  Iżda huma ma semgħux, imma baqgħu jagħmlu skond id-drawwiet tagħhom ta' qabel. [2Slat:17:41]  U hekk dawn il-ġnus kienu jibżgħu mill-Mulej, u jservu lix-xbihat ta' l-allat tagħhom, u saħansitra wliedhom u wlied uliedhom baqgħu jagħmlu bħalma għamlu missirijiethom u għadhom jagħmlu hekk sa llum.

 

18. Ħeżekija sultan ta' Ġuda ( 716-687 QK )

 

[2Slat:18:1]  Fit-tielet sena ta' Ħosegħa bin Ela, sultan ta' Iżrael, beda jsaltan Ħeżekija bin Aħaż, sultan ta' Ġuda. [2Slat:18:2]  Kellu ħamsa u għoxrin sena meta beda jsaltan, u dam isaltan disgħa u għoxrin sena f'Ġerusalemm; ommu kien jisimha Abi, bint Żakkarija. [2Slat:18:3]  U għamel is-sewwa f'għajnejn il-Mulej, bħalma kien għamel David, missieru. [2Slat:18:4]  Neħħa s-santwarji, kisser il-plieri, u qaċcat               ix-xbieha ta' l-Asera, farrak is-serp tal-bronż li kien għamel Mosè, għax sa dak iż-żmien ulied Iżrael kienu għadhom jaħarqu l-inċens quddiemu, u kienu semmewh Neħustan.

 

[2Slat:18:5]  Kien jittama fil-Mulej, Alla ta' Iżrael, u warajh ma kien hemm ħadd bħalu fost is-Slaten kollha ta' Ġuda, la ta' warajh u lanqas ta' qablu. [2Slat:18:6]  Kien miġbud lejn il-Mulej, u ma warrab qatt minn warajh; u kien iħares l-ordnijiet tiegħu, li l-Mulej kien ordna lil Mosè. [2Slat:18:7]  U l-Mulej kien miegħu u kellu r-riżq f'kull ma kien jidħol għalih. U qam kontra s-sultan ta' l-Assirja u ma baqax iservih; [2Slat:18:8]  u ħarbat lill-Filistin sa Gaża u l-inħawi tagħha,  mit-torrijiet ta' l-għassiesa sa l-ibliet iffortifikati.

 

[2Slat:18:9]  Ġara li fir-raba' sena tas-sultan Ħeżekija, li kienet is-seba' sena ta' Ħosegħa bin Ela, sultan ta' Iżrael, Salmaneser, sultan ta' Assirja, tala' għal Samarija, u dawwarha minn kullimkien. [2Slat:18:10]  U ħadha f'idejh wara tliet snin. Kienet is-sitt sena ta' Ħeżekija u d-disa' sena ta' Ħosegħa, sultan ta' Iżrael, meta ttieħdet is-Samarija. [2Slat:18:11]  U s-sultan ta' l-Assirja karkar fl-eżilju lil Iżrael fl-Assirja u qegħedhom f'Ħalah, u ħdejn il-Ħabur, xmara tal-Ġożan, u fl-ibliet tal-Medja; [2Slat:18:12]  għax huma ma semgħux mill-kelma tal-Mulej, Alla tagħhom, kisru l-patt, u ma semgħux u lanqas għamlu dak kollu li kien ordnalhom Mosè, il-qaddej tal-Mulej.

 

Sanħerib jaħbat għal Ġuda

 

[2Slat:18:13]  Fis-sena erbatax tas-sultan Ħeżekija, Sanħerib, sultan ta' l-Assirja, tala' jaħbat għall-ibliet kollha ffortifikati ta' Ġuda, u ħadhom f'idejh. [2Slat:18:14]  U Ħeżekija, sultan ta' Ġuda, bagħat jgħid lis-sultan ta' l-Assirja f'Lakis:  “Ħtija tiegħi! Erġa’ lura minni; u kull ma tgħidli noqgħod għalih.” U s-sultan ta' l-Assirja ġagħal lil Ħeżekija, sultan ta' Ġuda, iħallas tliet mitt talent fidda u tletin talent deheb.

 

[2Slat:18:15]  U Ħeżekija tah il-fidda kollha li kienet tinsab fit-tempju tal-Mulej u fit-teżor tal-palazz tas-sultan. [2Slat:18:16]  Kienet dik il-ħabta meta Ħeżekija, sultan ta' Ġuda, qala' l-pjanċi tad-deheb li bihom kien kesa l-battenti u l-pilastri tal-bibien tat-tempju tal-Mulej, u tahom lis-sultan ta' l-Assirja. [2Slat:18:17]  U s-sultan ta' l-Assirja bagħat minn Lakis  il-kmandant ta' l-eżerċtu, il-kap ta' l-uffiċjali, u l-grankuppier b'eżerċtu kbir f'Ġerusalemm kontra Ħeżekija. U telgħu, u waslu Ġerusalemm, u waqfu ħdejn l-akwedott ta' l-għadira l-fuqanija, li taħbat fuq it-triq ta'  l-għalqa tal-Ħassiel. [2Slat:18:18]  Mbagħad sejjħu lis-sultan, u ħareġ Eljakim bin Ħilkija, li kien jagħmel mill-palazz, u Sebna, is-segretarju, u Ġowaħ bin Asaf, il-kronista. [2Slat:18:19]  U l-grankuppier qalilhom:   “Għidu lil Ħeżekija: 'Dan jgħid is-sultan il-Kbir, is-sultan ta' l-Assirja: ̋X'inhi din it-tama li int qiegħed tittama? [2Slat:18:20]  Taħseb int, jaqaw, li l-kliem waħdu jfisser għaqal u qawwa għall-gwerra? Issa int f'min qiegħed tittama biex irvellajt kontrija? [2Slat:18:21]  Bħalissa int qiegħed isserraħ rasek bl-Eġittu, dik il-qasba mxaqqa li tidħol f'id min jistrieħ fuqha u ttaqqabhielu. Dan hu l-Fargħun, is-sultan ta' l-Eġittu, għal kull min jittama fih. [2Slat:18:22]  Tgħiduli intom: 'Fil-Mulej, Alla tagħna, nittamaw aħna.' M'hux hu kien li Ħeżekija neħħielu s-santwarji u l-artali tiegħu, u ordna lil Ġuda u 'l Ġerusalemm: 'Quddiem dan l-artal taduraw f'Ġerusalemm'? [2Slat:18:23]  U issa agħmel imħatra ma' sidi s-sultan ta' l-Assirja, u jien nagħtik elfejn żiemel, jekk inti għandek il-ħila ssib rikkieba għalihom. [2Slat:18:24]  Kif tista', mela treġġa' lura lil wieħed mill-iċken qaddejja ta' sidi? U mbagħad int tistenna ż-żwiemel u r-rikkieba mill-Eġittu! [2Slat:18:25]  U issa jaqaw jien tlajt biex inħarbat dan il-pajjiż mingħajr ir-rieda tal-Mulej? Il-Mulej qalli: 'Itla' għal din l-art u ħarbatha.' ”

 

[2Slat:18:26]  U Eljakim bin Ħelkija, u Sebna, u Ġowaħ wieġbu lill-grankuppier: “Kellem lill-qaddejja tiegħek bl-Arami, għax aħna nifhmuh. Tkellimniex bil-Lhudi, għax jisma' l-poplu li qiegħed fuq il-ħajt.”

 

[2Slat:18:27]  U l-grankuppier wieġeb: “Jaqaw sidna bagħatna ngħidu dan il-kliem lilek jew lil sidek? M'hux lill-irġiel li hemm fuq il-ħajt, li għad jieklu ħmieġhom u jixorbu ilmiethom magħkom?”

 

[2Slat:18:28]  U l-grankuppier baqa' hemm u beda jgħajjat b'leħen għoli u jgħid bil-Lhudi:  “Isimgħu l-kelma tas-sultan il-kbir, is-sultan ta' l-Assirja. [2Slat:18:29]  Dan jgħid is-sultan: 'Ma jqarraqx bikom is-sultan Ħeżekija, għax ma jistax jeħliskom minn idejja. [2Slat:18:30]  Ma jittamakomx Ħeżekija fil-Mulej u jgħidilkom: 'Il-Mulej jeħlisna żgur, u din il-belt ma tingħatax f'idejn is-sultan ta' l-Assirja'. [2Slat:18:31]  La tisimgħux minn Ħeżekija, għax dan jgħid is-sultan ta' l-Assirja: 'Agħmlu paċi miegħi, u ersqu lejja, u tieklu, kull wieħed mid-dielja tiegħu u kull wieħed mit-tina tiegħu, u jixrob kull wieħed mill-bir tiegħu. [2Slat:18:32]  Sakemm niġi u neħodkom f'art bħal artkom, art tal-qmuħ u ta' l-inbid, art tal-ħobż u tad-dwieli, art taż-żebbuġ u ta' l-għasel; u hemm tgħixu u ma tmutux. La tisimgħux minn Ħeżekija, għax ikun qiegħed iqarraq bikom meta jgħidilkom: 'Il-Mulej jeħlisna!' [2Slat:18:33]  Jaqaw allat il-ġnus ħelsu lil pajjiżhom minn id is-sultan ta' l-Assirja? [2Slat:18:34]  Fejn huma l-allat ta' Ħamat u Arfad? Fejn huma l-allat ta' Sefarwajjin, ta' Ħena u Għiwwa? Ħelsu huma lis-Samarija minn idejja? [2Slat:18:35]  Min huma fost l-allat kollha ta' dawn l-artijiet li ħelsu lil arthom minn idejja, biex issa jeħles il-Mulej lil Ġerusalemm minn idejja?

 

[2Slat:18:36]  U l-poplu baqa' sieket u ma weġbux, għax is-sultan kien ordnalhom: “La tweġbuhx.”

 

[2Slat:18:37]  U Eljakim bin Ħilkija, li kien jagħmel mill-palazz, u Sebna, is-segretarju, u Ġowaħ bin Asaf il-kronista, marru għand Ħeżekija bi ħwejjiġhom imċarrta, u għarrfuh b'kull ma kien qalilhom il-grankuppier.

 

19. It-telfa ta' Sanħerib

 

[2Slat:19:1]  Malli s-sultan Ħeżekija sama' b'dan ċarrat ilbiesu, u nkesa bi xkora, u mar fit-tempju tal-Mulej. [2Slat:19:2]  U bagħat lil Eljakim, li kien jagħmel mill-palazz, lil Sebna, is-segretarju, u x-xjuħ tal-qassisin liebsa x-xkejjer għand il-profeta Isaija bin Amos.

 

[2Slat:19:3]  U qalulu: “Dan jgħid Ħeżekija: 'Jum ta' diqa u kastig u għajb illum; l-ulied waslu għat-twelid, imma n-nisa bla saħħa. [2Slat:19:4]  Għandu mnejn jisma' l-Mulej, Alla tiegħek, il-kliem kollu tal-grankuppier, mibgħut minn sidu s-sultan ta' l-Assirja, biex iżeblaħ lil Alla l-ħaj, u jrażżnu għall-kliem li sama' l-Mulej, Alla tiegħek. Itlob bil-qawwa għall-bqija li għad fadal.’ ”  

 

[2Slat:19:5]  U l-qaddejja ta' Ħeżekija marru għand Isaija. [2Slat:19:6]  U Isaija qalilhom: “Dan għidu lil sidkom: 'Dan jgħid il-Mulej: La tibżax mill-kliem li smajt, li bih il-qaddejja tas-sultan ta' l-Assirja żebilħuni. [2Slat:19:7]  Arawni, se nqajjem spirtu fih, u malli jisma' aħbar jerġa’ lura lejn artu, u hemm f'pajjiżu neqirdu bix-xabla.’ ”

 

[2Slat:19:8]  Il-grankuppier raġa’ lura, u sab lis-sultan ta' l-Assirja jitqabad kontra Libna, għax dan kien sama' li dan kien tbiegħed minn Lakis.

 

[2Slat:19:9] U Sanħerib sama' lil min jgħid dwar Tirħaka, sultan ta' Kus: 'Ara, ħareġ jiġġieled miegħek.' Għalhekk raġa’ bagħat xi messaġġiera għand Ħeżekija u qalilhom: [2Slat:19:10] “Dan għidulu lil Ħeżekija, sultan ta' Ġuda: 'Lil Alla tiegħek, li fih int tqiegħed it-tama tiegħek, tħallihx iqarraq bik, billi jgħidlek li Ġerusalemm ma tistax tingħata f'idejn is-sultan ta'                      l-Assirja! [2Slat:19:11]  Inti smajt x'għamlu s-Slaten ta' l-Assirja lill-pajjiżi l-oħra kollha, kif qerduhom għalkollox. Int waħdek se teħles? [2Slat:19:12]  Jaqaw il-ġnus li missirijieti qerdu, Ġożan, Ħaran, Resef, u l-poplu ta' Għeden, li kienu jgħammru f'Telaxxar, ħelsuhom  l-allat tagħhom? [2Slat:19:13]  Fejn hu s-sultan ta' Ħamat, u s-sultan ta' Arfad, u s-sultan tal-belt ta' Sefarwajjin, ta' Ħena u ta' Għiwwa?’ ”

 

[2Slat:19:14]  Ħeżekija ħa l-ittra minn id il-messaġġiera, u qraha. Mbagħad tala' fit-tempju tal-Mulej, u firixha quddiem il-Mulej. [2Slat:19:15]  U Ħeżekija talab quddiem il-Mulej b'dan il-kliem: “Mulej, Alla ta' Iżrael, li qiegħed fuq il-kerubini, int waħdek Alla fuq is-saltniet kollha ta' l-art, int għamilt is-smewwiet u l-art. [2Slat:19:16]  Agħti widen, Mulej, u isma'; iftaħ għajnejk, Mulej, u ara! Isma' l-kliem ta' Sanħerib, li bih bagħat iżeblaħ lil Alla l-ħaj. [2Slat:19:17]  Kollu minnu, Mulej, li s-Slaten ta' l-Assirja ħarbtu l-ġnus u artijiethom, [2Slat:19:18]  u xeħtu l-allat tagħhom fin-nar; imma dawk ma kinux allat, għax m'humiex ħlief ħatab u ġebel, xogħol ta' id il-bniedem u għalhekk setgħu jġibuhom fix-xejn. [2Slat:19:19]  Issa, Mulej, Alla tagħna, salvana minn idu, u jkunu jafu s-saltniet kollha ta' l-art li inti waħdek Alla, il-Mulej.”

 

[2Slat:19:20]  Mbagħad Isaija bin Amos, bagħat jgħid lil Ħeżekija: “Dan jgħid il-Mulej, Alla ta' Iżrael. Kull ma tlabtni dwar is-sultan Sanħerib, sultan ta' l-Assirja, jiena smajtu. [2Slat:19:21]  Dan jgħid il-Mulej kontrieh:

 

     “Tistmerrek, tiddieħak bik,

     ix-xebba bint Sijon. 

     Minn warajk tħarrek rasha,

     bint Ġerusalemm!

    [2Slat:19:22] Lil min għajjart u lil min żeblaħt? 

     Kontra min għollejt leħnek, 

     u rfajt għajnejk fil-għoli? 

     Kontra l-Qaddis ta' Iżrael!

     [2Slat:19:23] Bil-messaġġiera tiegħek għajjart is-Sid, 

     u għedt: 'Bil-kotra tal-karrijiet tiegħi,

     jien tlajt fil-għoli fuq il-muntanji, 

     fuq il-qċaċet tal-Libanu. 

     Qaċċatt l-ogħla ċedri tiegħu, 

     l-isbaħ fost iċ-ċipress tiegħu; 

     dħalt fl-ibgħad irkejjen tiegħu, 

     il-foresti tiegħu qishom ġonna.

     [2Slat:19:24]  Jiena ħaffirt u xrobt 

     l-ilma tal-barrani; 

     jiena nixxift b'qiegħ saqajja 

     l-widien kollha ta' l-Eġittu.'

     [2Slat:19:25]  Ma smajtx jaqaw li sa minn żmien ilu, dan

     jien ħejjejtu? 

     Minn żmien il-qedem jien kont sawwartu 

     u issa temmejtu? 

     Int kellek tagħmel gods ħerba 

     bliet  bis-swar.

     [2Slat:19:26]  U nieshom, bla ħila, 

     tħawwdu u twerwru, 

     saru bħal ħaxix tar-raba', 

     bħal inbiet tari, 

     bħal ħażiż tal-bjut, 

     u sbul maħruq mir-riħ tal-lvant.

     [2Slat:19:27]  Kull meta int toqgħod, 

     jew toħroġ, jonkella tidħol, 

     jiena nkun naf.

     [2Slat:19:28]  Ladarba żżarġant kontrija, 

     u l-kburija tiegħek waslet f'widnejja, 

     jiena ngħaddi ħolqti minn imnifsejk, 

     u lġiem minn xufftejk,

     u nreġġgħek lura fi triqtek 

     li minnha ġejt.

 

[2Slat:19:29] “U dan ikun is-sinjal: Din is-sena tiekol milli jinbet waħdu, sena oħra dak li jinbet minn dan, u fit-tielet sena tiżirgħu u taħsdu u tħawwlu d-dwieli, u tieklu mill-għelejjel tagħhom. [2Slat:19:30]  U l-fdal li jkun ħeles mid-dar ta' Ġuda jibqgħu u jxenxlu għeruqhom fil-fond, u jagħmlu l-frott fil-wiċċ. [2Slat:19:31]  Għax minn Ġerusalemm joħroġ il-fdal, u mill-muntanja ta' Sijon il-meħlusin. Il-ħeġġa tal-Mulej tagħmel dan.

 

[2Slat:19:32] “Għalhekk dan jgħid il-Mulej ghas-sultan ta'         l-Assirja: 

 

     'F'din il-belt ma jidħolx; 

     ebda vleġġa ma jwaddab fiha; 

     ebda tarka ma jressaq quddiemha; 

     ebda ħajt ma jtella' madwarha.

     [2Slat:19:33]  Mit-triq li minnha ġie, 

     minnha jerġa’ lura. 

     U f'din il-belt ma jidħolx, 

     oraklu tal-Mulej.      

     [2Slat:19:34]  Jiena nħares din il-belt u nsalvaha 

     minħabba fija nnifsi, 

     u minħabba David, il-qaddej tiegħi.’ ”

 

[2Slat:19:35]  Ġara li dak il-lejl stess, ħareġ l-anġlu tal-Mulej fil-kamp ta' l-Assiri u qered mija u ħamsa u tmenin elf ruħ. Xħin qamu l-oħrajn fil-għodu, hemm isibuhom ilkoll iġsma mejta.

 

[2Slat:19:36]  Mbagħad Sanħerib, sultan ta' l-Assirja, rafa' l-kamp u telaq u raġa’ lura, u baqa' f'Ninwè. [2Slat:19:37]  U kif kien mixħut fl-art fit-tempju ta' Nisrok, alla tiegħu, Adrammelek u Sareser, uliedu, darbuh bix-xabla, u huma ħarbu lejn l-art ta' Ararat. U laħaq sultan floku Esarħaddun, ibnu.

 

20. Il-marda u l-fejqan ta' Ħeżekija

 

[2Slat:20:1]  F'dak iż-żmien Ħeżekija marad għall-mewt. U ġie għandu l-profeta Isaija bin Amos, u qallu:  “Dan jgħid il-Mulej: 'Aħseb għal darek, għax se tmut u ma tgħix.’ ” [2Slat:20:2]  U Ħeżekija dawwar wiċċu lejn  il-ħajt, u beda jitlob lill-Mulej u jgħid: [2Slat:20:3] “Iddew Mulej, ftakar kif jien imxejt quddiemek b'fedeltà u b'qalb sħiħa u għamilt it-tajjeb f'għajnejk.”  U beka Ħeżekija biki kbir.

 

[2Slat:20:4]  Ġara li anqas kien għadu ħareġ fil-bitħa tan-nofs li ma ġietx fuq Isaija l-kelma tal-Mulej, u qallu: [2Slat:20:5] “Erġa’ lura u għid lil Ħeżekija, il-prinċep tal-poplu tiegħi: 'Dan jgħid il-Mulej, Alla ta' David missierek: Jien smajt it-talba tiegħek, rajt id-dmugħ tiegħek. Arani, issa se nfejjqek u fit-tielet jum int titla' fit-tempju tal-Mulej. [2Slat:20:6]  U ntawwal għomrok bi ħmistax-il sena oħra, u neħilsek minn idejn is-sultan ta' l-Assirja, lilek u lil din il-belt minħabba fija nnifsi, u minħabba David, il-qaddej tiegħi.' ” [2Slat:20:7] U Isaija qallu:   “Ġibuli ċappa tin.” U ġibuhielu u qegħduhielu fuq il-ġerħa; u Ħeżekija fieq.

 

[2Slat:20:8]  U Ħeżekija staqsa lil Isaija: “Liema hu s-sinjal li se nfiq, u tlitt ijiem oħra nitla' fit-tempju tal-Mulej?” [2Slat:20:9]  U Isaija wieġbu: “Dan hu s-sinjal mill-Mulej li l-Mulej jagħmel dan li qallek: Trid li d-dell jimxi 'l quddiem għaxar tarġiet jew li jerġa’ lura għaxar tarġiet?” [2Slat:20:10]  U Ħeżekija wieġbu: “Ħaġa ħafifa li d-dell jitwal għaxar tarġiet. Le, ħa jerġa’ lura għaxar tarġiet.” [2Slat:20:11] U Isaija, il-profeta, talab lill-Mulej, u raġġa' lura għaxar tarġiet id-dell, li kien niżel mat-taraġ ta' Aħaż.

 

Ħeżekija u s-sultan ta' Babilonja

 

[2Slat:20:12] Dak iż-żmien Merodak-baladan bin Baladan, sultan ta' Babilonja, bagħat ittra u rigal lil Ħeżekija, għax kien sama' li Ħeżekija kien marad. [2Slat:20:13]  Ħeżekija feraħ bihom u wriehom id-dar tat-teżor b'kull ma kien hemm fiha: il-fidda u d-deheb, il-fwejjaħ u ż-żejt fin, l-armerija u kull ma kien jinsab fl-imħażen tiegħu; ma kien hemm xejn f'daru u f'saltnatu li Ħeżekija ma wrihomlhomx.

 

[2Slat:20:14]  U l-profeta Isaija ġie għand is-sultan Ħeżekija u qallu: “X'qalulek dawk in-nies? Mnejn ġew għandek?” U Ħeżekija wieġbu: “Minn art imbiegħda, ġew minn Babilonja.” [2Slat:20:15]  U qallu:   “X'raw fil-palazz tiegħek?”  U Ħeżekija wieġbu:   “Raw kull ma jinsab fil-palazz tiegħi; ma kien hemm xejn fl-imħażen tiegħi li ma wrejthulhomx.” [2Slat:20:16]  U Isaija wieġeb lil Ħeżekija: Isma' l-kelma tal-Mulej: [2Slat:20:17]   “Ara, għad jiġi żmien li jinġarr f'Babilonja kull ma jinsab f'darek u kull ma ħażnu s'issa missirijietek, xejn ma jibqa'. Il-kelma tal-Mulej. [2Slat:20:18]  U minn fost uliedek li għad joħorġu minnek, li int għad tnissel, jittieħdu u jkunu uffiċjali fil-palazz tas-sultan ta' Babilonja.” [2Slat:20:19]  U Ħeżekija qal lil Isaija: “Sewwa l-kelma tal-Mulej, li għedt,” għax ħaseb:  “Għallinqas fi żmieni jkun hemm il-paċi u s-sigurtà.”

 

[2Slat:20:20]  Il-bqija tal-Ġrajja ta' Ħeżekija, kemm wettaq, u kif għamel il-menqgħa u l-kanal, u wassal l-ilma fil-belt, jinsabu miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:20:21]  U Ħeżekija strieħ ma' missirijietu, u daħal isaltan floku ibnu Manassi.

 

21. Manassi sultan ta' Ġuda ( 687-632 QK )

 

[2Slat:21:1]  Kellu tnax-il sena Manassi meta beda jsaltan, u dam isaltan ħamsa u ħamsin sena f'Ġerusalemm; u ommu kien jisimha Ħefsiba. [2Slat:21:2]  U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej, bħall-qżiżijiet tal-ġnus li Alla kien keċċa minn quddiem ulied Iżrael. [2Slat:21:3]  Bena s-santwarji li Ħeżekija missieru kien qered, u waqqaf artali lil Bagħal, u għamel ix-xbihat ta' l-Asera bħalma kien għamel Aħab, sultan ta' Iżrael; u beda jqim l-eżerċti tas-sema u jaqdihom.

 

[2Slat:21:4]  U bena wkoll artali fit-tempju tal-Mulej, minkejja li l-Mulej kien qalilhom: “F'Ġerusalemm inqiegħed ismi.” [2Slat:21:5]  U bena artali lill-eżerċti kollha tas-sema fiż-żewġ btieħi tat-tempju tal-Mulej. [2Slat:21:6]  U għadda lil ibnu min-nar, taha għat-teħbir u s-seħer, u daħħal it-teħbir bil-mejtin u l-qari tal-ġejjieni, u għamel kemm felaħ ħażen f'għajnejn il-Mulej, tant li nkurlah sewwa. [2Slat:21:7]  U qiegħed saħansitra xbieha ta' l-Asera, li kien għamel, fit-tempju, li l-Mulej kien ordna lil David u lil Salamun ibnu:   “F'dan it-tempju u f'Ġerusalemm li jien għażilt minn fost it-tribujiet kollha ta' Iżrael, nqiegħed ismi għal dejjem. [2Slat:21:8]  U ma nħallix iżjed li riġel Iżrael jitħarrek mill-art li jien tajt lil missirijiethom; imma dan iseħħ biss jekk iqisu li jħarsu kull ma ordnajtilhom skond il-liġi li tahom il-qaddej tiegħi Mosè.” [2Slat:21:9]  Iżda huma ma semgħux, u Manassi ħariġhom mit-triq u ġagħalhom jagħmlu agħar mill-ġnus li Alla kien qered minn quddiem ulied Iżrael.

 

[2Slat:21:10]  U l-Mulej tkellem permezz tal-qaddejja tiegħu l-profeti, u qalilhom: [2Slat:21:11] “Ladarba Manassi, sultan ta' Ġuda, għamel dawn il-qżiżijiet, u agħar milli qatt għamlu  l-Amurrin, li kien hemm qablu, u talli ġagħal lil Ġuda jidneb b'allatu, [2Slat:21:12]  dan jgħid il-Mulej, Alla ta' Iżrael: 'Arani, se nġib id-deni fuq Ġerusalemm u Ġuda, u kull min jisma' biha jibdew itextxu widnejh. [2Slat:21:13]  Immidd fuq Ġerusalemm il-ħabel tas-Samarija, u ċ-ċomb ta' dar Aħab, u nnaddaf lil Ġerusalemm bħalma tnaddaf platt, tnaddfu u taqilbu wiċċu 'l isfel. [2Slat:21:14]  U jiena nitlaq il-fdal tal-wirt tiegħi, u nerħihom f'idejn l-għedewwa tagħhom, u huma jkunu priża u ħatfa ta' l-għedewwa tagħhom kollha. [2Slat:21:15]  Għax huma għamlu l-ħażin f'għajnejja, u kienu jsaħħnuni sa minn meta missirijiethom ħarġu mill-Eġittu sal-ġurnata ta' llum.”

 

[2Slat:21:16]  U Manassi wkoll xerred kotra kbira ta' demm bla ħtija, u mela bih lil Ġerusalemm minn tarf sa tarf, minbarra dnubietu li bihom ġagħal lil Ġuda jagħmlu l-ħażin f'għajnejn il-Mulej.

 

[2Slat:21:17]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Manassi, u kull ma għamel, u l-ħtijiet tiegħu li għamel, huma miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:21:18]  U strieħ Manassi ma' missirijietu, u difnuh fil-ġnien ta' daru, il-ġnien ta' Għużżija; u daħal isaltan floku Amon ibnu.

 

Amon sultan ta' Ġuda (642-640 QK )

 

[2Slat:21:19] Amon kellu tnejn u għoxrin sena meta beda jsaltan, u saltan sentejn f'Ġerusalemm; ommu kien jisimha Mesullemet bint Ħarus, minn Gotba. [2Slat:21:20]  U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej, bħalma kien għamel Manassi, missieru. [2Slat:21:21] U qabad it-triq kollha li mexa fiha missieru, u kien iqim lill-allat foloz li missieru kien iservi u jqim. [2Slat:21:22]  U telaq lill-Mulej Alla ta' missirijietu, u ma mexiex fit-triq tal-Mulej.

 

[2Slat:21:23]  U l-qaddejja ta' Amon ikkonfoffaw kontrih, u qatluh f'daru. [2Slat:21:24]  Imma n-nies tal-pajjiż qatlu lil dawk kollha li kkonfoffaw kontra s-sultan Amon, u għamlu sultan floku lil Ġosija, ibnu.

 

[2Slat:21:25]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Amon, u ta' kull ma għamel huma miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:21:26]  U difnuh f'qabru fil-ġnien ta' Għużżija; u daħal isaltan minfloku Ġosija ibnu.

 

22. Ġosija sultan ta' Ġuda ( 640-609 QK )

 

[2Slat:22:1]  Ġosija kellu tmien snin meta beda jsaltan, u saltan wieħed u tletin sena f'Ġerusalemm. Ommu kien jisimha Ġedida bint Għadajja, minn Boskat. [2Slat:22:2]  U għamel is-sewwa f'għajnejn il-Mulej u mexa fit-triqat kollha ta' David missieru, u ma kisirx la lejn il-lemin u lanqas lejn ix-xellug.

 

[2Slat:22:3] Ġara li fit-tmintax-il sena tas-sultan Ġosija,       is-sultan bagħat lis-segretarju Safan bin Asalija, bin Mesullam, fit-tempju tal-Mulej, u qallu: [2Slat:22:4]  “Itla' għand Ħilkija, il-qassis il-kbir, ħa jgħodd il-flus kollha miġbura f'dar il-Mulej, li ġabru l-għassiesa tal-bieb mingħand il-poplu. [2Slat:22:5]  U jagħtuhom f'idejn l-imgħallmin li jieħdu ħsieb ix-xogħol fit-tempju tal-Mulej, u dawn jgħadduhom lill-ħaddiema tat-tempju tal-Mulej biex isewwu l-ħsara fit-tempju; [2Slat:22:6]  jgħadduhom lill-mastrudaxxi, lin-naġġara u lill-bennejja, biex jixtru l-injam u l-ġebel minġur għat-tiswija tat-tempju. [2Slat:22:7]  Imma ma għandhomx jitolbuhom kontijiet tan-nefqa tal-flus għax qegħdin jaħdmu bis-sewwa.”

 

[2Slat:22:8] U Ħilkija, il-qassis il-kbir, qal lil Safan,                is-segretarju: “Sibt il-ktieb tal-liġi fit-tempju tal-Mulej.” U Ħilkija ta l-ktieb lil Safan, u dan qrah. [2Slat:22:9]  Safan, is-segretarju, mar għand is-sultan, wassallu r-risposta, u qallu:   “Il-qaddejja tiegħek ġabru l-flus li sabu fit-tempju u tawhom f'idejn l-imgħallmin, li jieħdu ħsieb ix-xogħol fit-tempju tal-Mulej.” [2Slat:22:10] U Safan, is-segretarju, qallu wkoll: “Ħilkija, il-qassis, tani dan il-ktieb.” U Safan qrah quddiem  is-sultan. [2Slat:22:11]  Malli sama' l-kliem tal-ktieb tal-liġi, is-sultan ċarrat ħwejġu. [2Slat:22:12]  Mbagħad is-sultan ordna lil Ħilkija, il-qassis, lil Aħikam bin Safan, u lil Għakbor bin Mikija, lil Safan, is-segretarju, u lil Għaxajja, qaddej tas-sultan, u qalilhom: [2Slat:22:13]  “Morru staqsu 'l-Mulej għalija, u għall-poplu, u għal Ġuda kollu dwar il-kliem li hawn f'dan il-ktieb li nstab, għax kbira hi l-korla tal-Mulej li xegħlet għalina, għax missirijietna ma semgħux minn kliem dan il-ktieb, u ma għamlux kull ma hawn miktub fih għalina.”

 

[2Slat:22:14]  U Ħilkija, il-qassis, u Aħikam u Għakbor u Safan u Għaxajja marru għand Ħulda, il-profetessa, mart Sallum bin Tikwa, bin Ħarħas, li kien jieħu ħsieb l-ilbies. Kienet toqgħod fit-tieni kwartier ta' Ġerusalemm. Meta kellmuha [2Slat:22:15]  qaltilhom, “Dan jgħid il-Mulej, Alla ta' Iżrael: 'Għidu lil min bagħatkom għandi: [2Slat:22:16]  Dan jgħid il-Mulej: Arawni, se nġib il-ħsara fuq dan il-post, u fuq kull min jgħammar fih; il-kliem kollu li s-sultan ta' Ġuda qara f'dan il-ktieb, [2Slat:22:17]  għax huma telquni biex ħarqu l-inċens lil allat oħra, u nkurlawni b'kull ma għamlu idejhom, u jixgħel għadbi għal dan il-post, u ma jintefiex.' [2Slat:22:18]  U lis-sultan ta' Ġuda li bagħatkom tistħarrġu lill-Mulej dan tgħidulu: 'Dan jgħid il-Mulej, Alla ta' Iżrael: Dwar il-kliem li int smajt, [2Slat:22:19]  billi trattbet qalbek u umiljajt ruħek quddiem il-Mulej meta smajt x'għedt dwar dan il-post u dwar dawk li jgħammru fih, jiġifieri, li jkunu ta' biża' u ta' saħta; talli int ċarratt ħwejġek u bkejt quddiemi, jien ukoll smajtek. Oraklu                 tal-Mulej. [2Slat:22:20]  'Arawni, għalhekk jien niġbrok ma' missirijietek, u tinġabar f'qabrek bis-sliem. U għajnejk ma jarawx il-ħsara kollha li se nġib fuq dan il-post.’ ” U wasslu dan il-kliem lis-sultan.

 

23. Ir-riforma ta' Ġosija ( 622 QK )

 

[2Slat:23:1]  Mbagħad is-sultan bagħat jiġbor madwaru x-xjuħ kollha ta' Ġuda u ta' Ġerusalemm. [2Slat:23:2]  U s-sultan tala' fit-tempju tal-Mulej, u miegħu n-nies kollha ta' Ġuda, u dawk kollha li kienu jgħammru f'Ġerusalemm, u l-qassisin u l-profeti u l-poplu kollu, miż-żgħir sal-kbir. U b'mod li jisimgħuh qara l-kliem kollu tal-ktieb tal-patt, li kien instab fit-tempju tal-Mulej. [2Slat:23:3]  Is-sultan, wieqaf ħdejn il-pilastru, għamel patt quddiem il-Mulej li jimxi wara l-Mulej u jħares il-                     kmandamenti u l-preċetti u l-liġijiet tiegħu b'qalbu kollha u b'ruħu kollha, u jżomm il-kliem ta' dan il-patt, miktub f'dan il-ktieb. U l-poplu kollu qagħad għal dan il-patt.

 

[2Slat:23:4]  U s-sultan ordna lil Ħilkija, il-qassis il-kbir, u lill-qassis tat-tieni grad u lill-għassiesa tal-bieb biex joħorġu mit-tempju tal-Mulej it-tagħmir kollu magħmul f’ġieħ Bagħal u l-Asera u l-eżerċti kollha tas-sema. U ħaraqhom barra Ġerusalemm  fir-raba' ta' Kedron, u xerred irmiedhom f'Betel. [2Slat:23:5]  U neħħa  l-qassisin ta' l-allat foloz li s-Slaten ta' Ġuda kienu għamlu, u li kienu jaħarqu l-inċens fis-santwarji ta' l-ibliet ta' Ġuda, u fl-inħawi ta' Ġerusalemm; neħħa wkoll lil dawk li kienu jaħarqu l-inċens lil Bagħal, lix-xemx, lill-qamar u lill-kostellazzjonijiet tal-kwiekeb, u l-eżerċti kollha tas-sema. [2Slat:23:6]  U ħareġ, mid-dar tal-Mulej, 'il barra minn Ġerusalemm, l-Asera fil-wied ta' Kedron, u ħaraqha fil-wied ta' Kedron, u għamilha rmied, u xerred irmiedha fuq l-oqbra ta' wlied  il-poplu. [2Slat:23:7]  U ħatt id-djar tar-rġiel prostituti tas-santwarji li kien hemm fit-tempju tal-Mulej, u li fihom in-nisa kienu jinsġu lbies għall-Asera. [2Slat:23:8]  U ġieb il-qassisin kollha mill-ibliet ta' Ġuda, u niġġes is-santwarji fejn il-qassisin kienu jaħarqu l-inċens, minn Geba sa Birsaba. U ġarraf is-santwarji f'ġieħ l-allat mogħoż li kien hemm  fid-daħla tal-bieb ta' Ġożwè, gvernatur tal-belt, int u dieħel, fuq ix-xellug. [2Slat:23:9]  Imma l-qassisin tas-santwarji ma kinux jitilgħu fuq l-artal tal-Mulej f'Ġerusalemm, imma kienu jieklu l-ħobż ażżmu f'nofs  ħuthom. [2Slat:23:10]  U niġġes ukoll it-Tofet, li kien hemm fil-wied ta' Ben-ħinnom, biex ħadd ma jgħaddi lil ibnu jew lil bintu min-nar f'ġieħ Molok. [2Slat:23:11]  Neħħa wkoll iż-żwiemel li kienu qiegħdu s-Slaten ta' Ġuda f'ġieħ ix-xemx fi dħul dar il-Mulej, ħdejn l-għorfa ta' Natanmelek, l-ewnuku, li kienet fil-bini ta' madwar it-tempju, u ħaraq fin-nar l-imriekeb tax-xemx. [2Slat:23:12]  Is-sultan qered l-artali li kien hemm fis-setaħ ta' l-għorfa ta' Aħaż, li kienu għamlu s-Slaten ta' Ġuda; u l-artali li kien għamel Manassi fiż-żewġ btieħi ta' dar il-Mulej, għamilhom frak u waddab trabhom fil-wied ta' Kedron. [2Slat:23:13]  Is-sultan niġġes ukoll is-santwarji li kien hemm fuq il-lvant ta' Ġerusalemm, u fuq in-naħa tan-nofsinhar ta' l-għolja taż-żebbuġ li kien bena Salamun, is-sultan ta' Iżrael, f'ġieħ Għastarot, l-għajb tas-Sidonin, u f'Kemos, l-għajb ta' Mowab, u f'ġieħ Milkom, il-qżież ta' wlied Għammon. [2Slat:23:14]  U kisser il-plieri, u qaċċat ix-xbihat ta' l-Asera, u mela l-post bl-għadam tan-nies. [2Slat:23:15]  U ġarraf ukoll l-artal li kien hemm f'Betel, u s-santwarju li kien għamel Ġerobogħam bin Nebat, li kien waqqa' lil Iżrael fid-dnub; dan l-artal u dan is-santwarju qeridhom. Ħaraq is-santwarju u kisser il-ġebel tiegħu, u għamlu trab, u ħaraq   ix-xbihat ta' l-Asera.

 

[2Slat:23:16]  Ġosija dar dawra madwaru, u ra l-oqbra li kien hemm fuq l-għolja, u bagħat iġib l-għadam mill-oqbra, u xerrdu fuq l-artali u niġġishom skond il-kelma tal-Mulej, mxandra  mill-bniedem ta' Alla, meta Ġerobogħam kien ħdejn l-artal nhar il-festa. Mbagħad is-sultan ħares madwaru, u xeħet għajnejh fuq il-qabar tal-bniedem ta' Alla, li kien ħabbar dawn il-ħwejjeġ. [2Slat:23:17]  Ġosija qal: “X'inhu dak il-borġ ġebel li qiegħed nara?” U weġbuh in-nies tal-belt: “Il-qabar tal-bniedem ta' Alla li kien ġie minn Ġuda u ħabbar dawn il-ħwejjeġ li int għamilt issa, kontra l-artal ta' Betel.” [2Slat:23:18]  U hu wieġeb: “Ħalluh, ħadd ma għandu jħarrek għadmu.” Hekk għadmu baqa' sħiħ flimkien ma' l-għadam tal-profeta li kien ġie mis-Samarija.

 

[2Slat:23:19]  U Ġosija ġarraf il-bini kollu tas-santwarji li kien hemm fil-belt ta' Samarija, li kienu bnew is-Slaten ta' Iżrael, biex inkurlaw lill-Mulej, u għamlilhom bħalma kien għamel f'Betel. [2Slat:23:20]  U qatel fuq l-artali lill-qassisin kollha tas-santwarji li kien hemm, u ħaraq fuqhom l-għadam tan-nies. U raġa’ lura Ġerusalemm.

 

Il-festa ta' l-Għid

 

[2Slat:23:21] Mbagħad is-sultan ordna lill-poplu kollu: “Agħmlu l-Għid lill-Mulej, Alla taghkom, skond ma hemm miktub f'dan il-ktieb tal-patt.” [2Slat:23:22]  Għax ma kien sar ebda Għid bħal dan sa minn żmien l-imħallfin li kienu jaħkmu fuq Iżrael u ż-żmien kollu tas-Slaten ta' Iżrael u s-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:23:23]  Kien fit-tmintax-il sena tas-sultan Ġosija li sar dan l-Għid f'ġieħ il-Mulej f'Ġerusalemm.

 

[2Slat:23:24]  U Ġosija qered ukoll lil dawk li kienu jsejjħu l-erwieħ, u l-bassara, u  t-terafim u l-idoli u l-qżiżijiet kollha li kont tara f'art Ġuda u Ġerusalemm, biex iħares il-kliem tal-liġi miktuba fil-ktieb li kien sab Ħilkija, il-qassis, fit-tempju tal-Mulej.

 

[2Slat:23:25]  U la qablu u lanqas qatt warajh ma kien hemm jew tfaċċa sultan li raġa’ bħalu għal għand il-Mulej b'qalbu kollha, u b'ruħu kollha, u b'ħiltu kollha, biex iħares il-liġi ta' Mosè.

 

[2Slat:23:26]  Imma l-Mulej ma raġax lura mis-saħna kbira ta' għadbu li biha saħan għal Ġuda. Għax xegħel għadbu minħabba l-inkejja li biha kien inkieh Manassi. [2Slat:23:27]  U għalhekk il-Mulej kien qal: “Jiena nwarrab lil Ġuda wkoll minn quddiemi, bħalma warrabt lil Iżrael, u nwarrab lil din il-belt, lil Ġerusalemm li jien għażilt, u t-tempju li jien għedt, fih ikun jgħammar ismi.”

 

[2Slat:23:28]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Ġosija, u kull ma għamel huma miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda.

 

[2Slat:23:29]  Fi żmienu l-Fargħun Neko, sultan ta' l-Eġittu, tala' kontra s-sultan ta' l-Assirja fuq ix-xmara ta' l-Ewfrat; u s-sultan Ġosija ħareġ iżommu f'Megiddu, imma l-Fargħun qatlu malli rah. [2Slat:23:30]  U l-qaddejja tiegħu ġarrewh mejjet minn Megiddu, u wassluh Ġerusalemm, u difnuh f'qabru. U l-poplu tal-pajjiż ħadu lil Ġeħowaħaż bin Ġosija, u dilkuh u għamluh sultan minflok missieru.

 

Ġeħowaħaż sultan ta' Ġuda ( 609 QK )

 

[2Slat:23:31]  Ġeħowaħaż kellu tlieta u għoxrin sena meta beda jsaltan, u baqa' jsaltan tliet xhur f'Ġerusalemm, u ommu kien jisimha Ħamutal bint Ġeremija, minn Libna. [2Slat:23:32]  U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej, bħalma kienu għamlu missirijietu. [2Slat:23:33]  Il-Fargħun Neko rabtu bil-ktajjen f'Ribla fil-pajjiż ta' Ħamat biex ma jsaltanx f'Ġerusalemm, u għabba lill-pajjiż bil-piż ta' mitt talent fidda u talent deheb. [2Slat:23:34]  U Neko għamel sultan lil Eljakim bin Ġosija flok Ġosija, missieru, u bidillu ismu f'Ġeħojakim. U 'l Ġeħowaħaż qabdu u ħadu l-Eġittu, u dan miet hemmhekk. [2Slat:23:35]  Ġeħojakim ħallas il-fidda u d-deheb lill-Fargħun, imma biex għamel dan kellu jġiegħel lill-pajjiż iħallas skond ma kien ordna l-Fargħun, kull wieħed kemm kien imissu, u hekk ġabar mingħand il-poplu l-fidda u d-deheb, biex iħallas lill-Fargħun Neko.

 

Ġeħojakim sultan ta' Ġuda ( 609-598 QK )

 

[2Slat:23:36]  Ġeħojakim kellu ħamsa u għoxrin sena meta beda jsaltan, u dam isaltan ħdax-il sena f'Ġerusalemm; ommu kien jisimha Żebidda bint Pedaja, minn Rumah. [2Slat:23:37]  U għamel il-ħażin f'għajnejn il-Mulej, kif kienu għamlu missirijietu.

 

24. L-ewwel invażjoni tal-Babiloniżi ( 605 QK )

 

[2Slat:24:1]  Fi żmienu Nabukodonosor, sultan ta' Babilonja, tala' kontra tiegħu; u Ġeħojakim dam taħt il-ħakma tiegħu għal tliet snin, imma mbagħad qam kontrieh. [2Slat:24:2]  U l-Mulej bagħatlu l-eżerċti tal-Kaldin, u l-eżerċti ta' Aram, u l-eżerċti ta' Mowab, u l-eżerċti ta' wlied Għammon, u bagħathom kontra l-art ta' Ġuda biex jeqirduha skond ma kien tkellem il-Mulej permezz tal-qaddejja tiegħu, il-profeti. [2Slat:24:3]  Dan seħħ kontra Ġuda b'ordni tal-Mulej, biex iwarrabhom minn quddiem wiċċ u minħabba d-dnubiet kollha li kien għamel Manassi. [2Slat:24:4]  U minħabba d-demm bla ħtija li kien xerred; għax kien mela Ġerusalemm b'demm bla ħtija. Il-Mulej ma riedx jaħfer.

 

[2Slat:24:5]  U l-bqija tal-Ġrajja ta' Ġeħojakim u kull ma għamel huma miktuba fi Ktieb il-Ġrajja tas-Slaten ta' Ġuda. [2Slat:24:6]  U Ġeħojakim strieħ ma' missirijietu; u beda jsaltan floku Ġeħojakin, ibnu. [2Slat:24:7]  U s-sultan ta' l-Eġittu ma ħariġx aktar mill-art ta' l-Eġittu, għaliex is-sultan ta' Babilonja ħa f'idejh kull ma kellu s-sultan ta' l-Eġittu, mix-xmara ta' l-Eġittu sax-xmara ta' l-Ewfrat.

 

Ġeħojakin sultan ta' Ġuda ( 598-597 QK )

 

[2Slat:24:8]  Ġeħojakin kellu tmintax-il sena meta sar sultan, u dam isaltan tliet xhur f'Ġerusalemm; ommu kien jisimha Neħusta bint Elnatan, minn Ġerusalemm. [2Slat:24:9]  Huwa għamel il-ħażin quddiem il-Mulej, bħal dak kollu li għamel missieru.

 

It-tieni invażjoni tal-Babiloniżi  ( 598-597 QK )

 

[2Slat:24:10]  F'dik il-ħabta l-qaddejja ta' Nabukodonosor, sultan ta' Babilonja, telgħu għal Ġerusalemm, u l-belt għalquha f'assedju.

 

[2Slat:24:11] Nabukodonosor resaq huwa wkoll għall-belt, waqt li l-qaddejja tiegħu kienu qegħdin idawwruha minn kullimkien. [2Slat:24:12]  Mbagħad Ġeħojakin, sultan ta' Ġuda, mar quddiem is-sultan ta' Babilonja, hu, ommu, il-qaddejja tiegħu, u l-kbarat u l-fizzjali tiegħu; u s-sultan ta' Babilonja qabdu prigunier fit-tmien sena tas-saltna tiegħu.

[2Slat:24:13]  Dan ġarr minn hemm it-teżori kollha tat-tempju tal-Mulej u t-teżori tal-palazz tas- sultan, u farrak it-tagħmir kollu tad-deheb li Salamun, sultan ta' Iżrael, kien għamel fit-tempju tal-Mulej; hekk seħħet il-kelma tal-Mulej. [2Slat:24:14]  U ġarr fil-jasar lil Ġerusalemm kollha, il-kapijiet u l-qalbenin kollha ta' l-eżerċtu, għaxart elef ilsir, u l-ħaddieda u l-mastrudaxxi kollha; min-nies tal-pajjiż ma kienx fadal ħlief il-fqar. [2Slat:24:15]  U ġarr fil-jasar f'Babilonja lil Ġeħojakin, lil omm is-sultan, in-nisa tas-sultan, il-fizzjali tiegħu u l-kbarat tal-pajjiż; ħadhom fl-eżilju minn Ġerusalemm f'Babilonja. [2Slat:24:16]  Is-suldati kollha, sebat elef raġel; u l-ħaddieda u l-mastrudaxxi kollha, elf ruħ; u l-qalbenin kollha tajbin għall-gwerra; lkoll ġarrhom is-sultan ta' Babilonja fl-eżilju ta' Babilonja.

 

[2Slat:24:17]  Minflok Ġeħojakin, is-sultan ta' Babilonja għamel sultan lil Mattanija, zijuh, u bidillu ismu f'Sedekija.

 

Sedekija l-aħħar sultan ta' Ġuda ( 597-587 QK )

 

[2Slat:24:18]  Sedekija kellu wieħed u għoxrin sena meta beda jsaltan, u dam isaltan ħdax-il sena f'Ġerusalemm, u ommu kien jisimha Ħamutal bint Ġeremija, minn Libna. [2Slat:24:19]  U għamel il-ħażin f'għajnejn  il-Mulej bħal kull ma kien għamel Ġeħojakim. [2Slat:24:20]  Dan ġara minħabba l-korla tal-Mulej kontra Ġerusalemm u Ġuda, sa ma warrabhom minn quddiem wiċċu. U Sedekija qam kontra s-sultan ta' Babilonja.

 

25. Il-qerda ta' Ġerusalemm u l-eżilju  ta' Ġuda ( 587 QK )

 

[2Slat:25:1]  Fid-disa' sena tas-sultan ta' Sedekija fl-għaxar xahar, fl-għaxra tax-xahar, Nabukodonosor, sultan ta' Babilonja, tala' għal Ġerusalemm, hu u l-eżerċtu tiegħu kollu, waqqaf il-kamp quddiemha, u tella' ħajt dawramejt magħha. [2Slat:25:2]  U l-belt damet magħluqa f'assedju sal-ħdax-il sena tas-sultan Sedekija. [2Slat:25:3]  Fir-raba' xahar, fid-disgħa tax-xahar, meta l-ġuħ kien qabad jaħkem sewwa fuq il-belt, u ma kienx hemm aktar ħobż għan-nies tal-pajjiż, [2Slat:25:4]  nfetħet tiċrita fis-swar tal-belt, u s-sultan, bis-suldati kollha miegħu, ħarab billejl billi għadda mill-bieb ta' bejn iż-żewġ ħitan li kien jagħti għall-ġnien tas-sultan; u, waqt li l-Kaldin kienu jdawwru l-belt minn kull naħa, hu qabad it-triq ta' l-Għaraba. [2Slat:25:5]  Is-suldati Kaldin telqulha għal wara s-sultan, u qabduh fil-wita ta' Ġeriko, fejn l-eżerċtu kollu tiegħu tferrex 'il bogħod minnu. [2Slat:25:6]  Is-sultan qabduh u ħaduh f'Ribla għand is-sultan ta' Babilonja, u dan qatagħlu  s-sentenza. [2Slat:25:7]  Lil ulied Sedekija qatilhom quddiemu stess, u lil Sedekija għamieh, rabtu bil-ktajjen u ħadu Babilonja.

 

[2Slat:25:8] Fil-ħames xahar, fis-sebgħa tax-xahar - kienet id-dsatax-il sena tas-sultan Nabukodonosor, sultan ta' Babilonja - Nebużaradan, kmandant ta' l-għases, fizzjal tas-sultan ta' Babilonja, daħal Ġerusalemm. [2Slat:25:9]  Ħaraq it-tempju tal-Mulej, u l-palazz tas-sultan, u d-djar kollha kbar ta' Ġerusalemm. [2Slat:25:10]  U s-suldati kollha tal-Kaldin, li kienu mal-kmandant ta' l-għases, ġarrfu s-swar ta' madwar Ġerusalemm. [2Slat:25:11]  U kull min kien fadal mill-poplu li kienu baqgħu fil-belt, u dawk li kienu ċedew u għaddew għal mas-sultan ta' Babilonja, u l-bqija kollha tan-nies, Nebużaradan, il-kmandant ta' l-għases, ħadhom fl-eżilju. [2Slat:25:12]  Il-kmandant ta' l-għases ħalla 'l xi wħud minn fost il-fqar tal-pajjiż biex jaħdmu l-oqsma tad-dwieli u r-raba'.

 

[2Slat:25:13]  U l-Kaldin kissru l-kolonni tal-bronż li kien hemm fit-tempju tal-Mulej, u l-imqagħad u l-vaska tal-bronż li kienet  fit-tempju tal-Mulej, u ġarrew il-bronż tagħhom lejn Babilonja. [2Slat:25:14] U ħadu l-borom, u l-pwali u l-imqassijiet, u l-bwieqi, u t-tagħmir kollu tal-bronż li kienu jinqdew bihom fit-tempju, [2Slat:25:15]  u ċ-ċnieser u t-twaġen. U l-kmandant ta' l-għases ħa l-ħwejjeġ tad-deheb b'deheb, u l-ħwejjeġ tal-fidda b'fidda. [2Slat:25:16]  U ż-żewġ kolonni, u l-vaska l-waħda, u l-imqagħad li kien għamel Salamun għat-tempju tal-Mulej, il-bronż tagħhom ma kontx tiżnu. [2Slat:25:17]  Kolonna waħda kienet tmintax-il driegħ għolja, u kellha fuqha kapitell tal-bronż, li kien għoli ħamest idriegħ; u l-kapitell kien hemm girlanda u rummien madwaru, kollox tal-bronż; u l-kolonna l-oħra bil-girlanda kienet l-istess.

 

[2Slat:25:18]  U l-kmandant ta'  l-għases ħa wkoll lil Xeraja, il-qassis il-kbir, u lil Sefonija, il-qassis ta' warajh, u tliet għassiesa tal-bieb. [2Slat:25:19]  U mill-belt ħa wieħed uffiċjal, li kien jieħu ħsieb in-nies tal-gwerra, u ħamest irġiel li kienu midħla tas-sultan li kienu jinsabu l-belt, u s-segretarju tal-kmandant ta' l-eżerċtu li kien jikteb in-nies tal-pajjiż fl-eżerċtu, u sittin raġel tal-pajjiż, li kienu nstabu fil-belt mill-poplu. [2Slat:25:20]  Lil dawn ilkoll Nebużaradan, il-kmandant ta' l-għases, ħadhom u ġiebhom għand is-sultan ta' Babilonja f'Ribla. [2Slat:25:21]  U s-sultan ta' Babilonja darabhom, u qatilhom f'Ribla fl-art ta' Ħamat. Hekk Ġuda kien itturufnat 'il bogħod minn artu.

 

Gedalija gvernatur ta' Ġuda ( 587 QK )

 

[2Slat:25:22] Il-poplu li baqa' f'art Ġuda, li kien ħalla Nabukodonosor, sultan ta' Babilonja, għamlilhom fuqhom gvernatur lil Gedalija bin Aħikam, bin Safan. [2Slat:25:23]  Il-fizzjali ta' l-eżerċtu semgħu, huma u n-nies tagħhom, li s-sultan ta' Babilonja qiegħed lil Gedalija gvernatur, u ġew għand Gedalija f'Misfa: Ismagħel bin Netanija, Ġoħanan bin Kareja, Xeraja bin Tanħumet minn Netufa, Ġeżanija bin wieħed Magħkti, huma u n-nies tagħhom.

 

[2Slat:25:24]  U Gedalija ħalfilhom, lilhom u n-nies tagħhom, u qalilhom: “La tibżgħux mill-qaddejja tal-Kaldin; oqogħdu fil-pajjiż; u servu lis-sultan ta' Babilonja, u jkollkom ir-riżq.”

 

[2Slat:25:25]  Imma fis-seba' xahar ġie Ismagħel bin Netanija, bin Elisama, minn nisel is-sultan, b'għaxart irġiel miegħu, u darbu lil Gedalija u dan miet, hu u l-Lhud, u l-Kaldin li kienu miegħu f'Misfa. [2Slat:25:26]  U l-poplu kollu, mill-kbir saż-żgħir, u l-fizzjali ta' l-eżerċtu qabdu u rħewlha lejn l-Eġittu għax beżgħu mill-Kaldin.

 

Is-sultan Ġeħojakin f'Babilonja ( 587-561 QK )

 

[2Slat:25:27]  U ġara li fis-sena sebgħa u tletin ta' l-eżilju ta' Ġeħojakin, sultan ta' Ġuda, fit-tnax-il xahar, fis-sebgħa u għoxrin tax-xahar, Ewilmerodak, is-sultan ta' Babilonja, fis-sena li laħaq sultan, rafa' ras  is-sultan Ġeħojakin u ħarġu mill-ħabs. [2Slat:25:28]  U beda jkellmu  bil-ħlewwa u qegħedlu t-tron 'il fuq mit-tronijiet tas-Slaten l-oħra, li kienu miegħu f'Babilonja. [2Slat:25:29]  B'hekk Ġeħojakin seta' jbiddel ħwejġu li kellu fil-ħabs, u beda jiekol kuljum miegħu tul għomru kollu. [2Slat:25:30] U l-ikel tiegħu ta' kuljum kien jingħatalu mingħand is-sultan, is-sehem ta' kuljum f'jiemu, tul il-jiem kollha ta' ħajtu.